Türk sinema ve tiyatrosunun en sıradışı, öncü karakterlerinden biri olan Seden Kızıltunç, ülke televizyonculuğunda ilk yerli bilimkurgu denemesi sayılan Uzaylı Zekiye dizisindeki unutulmaz başroülüyle geniş kitlelerin gönlünde taht kurmuştur. Başarılı sanatçı, 1942 yılında Ağrı'da dünyaya geldi. Tiyatro eğitimini ise Ankara'da tamamladı. Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nden mezun olduktan sonra Stockholm'e giderek burada bale öğrenimi görmüştür. Tiyatro sahnelerindeki ilk deneyimini 1959 yılında yaşayan usta oyuncu, uzun yıllar hem tiyatroda hem de sinemada ödüllü performanslara ve özgün senaryolara imza atmıştır. Yaşamının bir döneminde yurt dışında yaşayan sanatçı, Finli bir televizyon rejisörüyle evlenip boşanmasının ardından Türkiye'ye dönerek çalışmalarını burada sürdürmüştür.
Tiyatro Sahnelerinde Başlayan Sanat Yolculuğu
Seden Kızıltunç, sahnelere ilk adımını 1959 yılında Sabahattin Kudret Aksal tarafından kaleme alınan Tersine Dönen Şemsiye adlı oyunla atmıştır. Bu ilk deneyiminde Mücap Ofluoğlu, Altan Karındaş ve Çolpan İlhan ile büyük bir sahne paylaşımı gerçekleştirdi. Ardından Cağaloğlu'nda yer alan Yeşil Sahne dahilinde amatör çalışmalara katıldı. Burada da Şener Şen, Cüneyt Türel ve Mete İnselel ile tiyatro oyunculuğu yaptı. Sanatçı, kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Ankara Sanat Tiyatrosu kadrosuna dahil oldu. Bu önemli topluluk bünyesinde Gizli Ordu, Sevgili Yosma, Ölü Canlar ve Mezarsız Ölüler gibi başyapıtlarda rol alarak oyunculuk gücünü kanıtladı.
Usta oyuncunun tiyatro kariyeri farklı topluluklarda da can buldu. 1961 yılında Jean Anouilh imzalı Generalin Aşkı / Toreadorlar Valsi adlı oyunda Bulvar Tiyatrosu sahnesine çıkan Kızıltunç; Münir Özkul, Altan Karındaş, Saadettin Erbil, Suna Selen ve Aysel Gürel ile aynı kadroyu paylaştı. Hemen ardından 1962 yılında Münir Özkul Tiyatrosu'nda Richard Nash'in yazdığı Yağmurcu oyununda rol aldı. Sahne üzerindeki sıradışı enerjisi ve doğal oyunculuğu, onu dönemin en çok tercih edilen kadın sanatçılarından biri haline getirdi. Tiyatro dışında da oldukça renkli bir yaşam süren Kızıltunç, kendisinin yaptığı açıklamalara göre hayatı boyunca 7-8 evlilik gerçekleştirdi.
Yeşilçam Perdesi, Seslendirme Çalışmaları ve Aldığı Ödüller
Sahnelerdeki başarısını sinema perdesine de taşıyan Seden Kızıltunç, Yeşilçam'da pek çok önemli projede görev yapmıştır. İlk olarak 1957 yılında Üç Garipler filminde dadı rolüyle kamera karşısına geçti. Ardından Karacaoğlan'ın Kara Sevdası ve Denize İnen Sokak gibi yapımlarla sinema kariyerini şekillendirdi. 1969 yılında rol aldığı Bir Türk'e Gönül Verdim adlı filmdeki Emine karakteri, ona büyük bir başarı getirdi. Buradaki performansıyla 1970 yılında düzenlenen 2. Adana Altın Koza Film Şenliği'nde "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" ödülünü aldı.
Sinemadaki başarıları bununla da sınırlı kalmadı. 1974 yılında vizyona giren Zavallılar filmindeki Naciye rolüyle izleyicilerin hafızasında yer etti. Bu rolü sayesinde 1975 yılındaki 12. Antalya Film Şenliği'nde yine "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" ödülüne layık görüldü. Aynı dönemde Gelin, Kader Bağlayınca ve Vur Patlasın Çal Oynasın gibi filmlerde de oynadı.
Sanatçı, oyunculuğun yanı sıra Yeşilçam filmlerinde seslendirme sanatçısı olarak da büyük bir emek vermiştir. Seslendirme kariyerinde İnek Şaban filminde Defne Yalnız'ı, Yusuf İle Kenan filminde Gülten Kaya'yı seslendirirken; Portakal filminde Alev Altın'ı, Bulunmaz Uşak filminde ise Mine Çelik'i başarıyla konuşturdu. Bunların yanı sıra Senar Seven, Oya Öge gibi birçok isme de sesiyle hayat verdi.
Televizyon Çığırı: Uzaylı Zekiye ve Senaristlik Başarıları
Seden Kızıltunç, televizyonun siyah-beyaz yayın yaptığı dönemlerde ülkenin ilk yerli bilimkurgu dizilerinden sayılan Uzaylı Zekiye dizisinde başrol oynamıştır. Bu rolde sergilediği özellik ve saf komedi unsurları, onu geniş kitleler tarafınden tanınan bir yüz haline getirdi. Sanatçı, sadece oyuncu olarak kalmayıp bu dizinin senaryosunu da bizzat kendisi yazmıştır. Televizyon için senaryo yazma çalışmalarına 1981 yılındaki Zaman Mekan Makinesi ile başlamış ve dizide Şükriye karakterini canlandırmıştır. 1993 yılında ise hem senaryosunu yazdığı hem de Safiye Nine roluyle oynadığı Sihirli Safiye dizisiyle ekranlara gelmiştir.
Bu yıllarda televizyon programcılığı da yaptı. Usta sunucu Halit Kıvanç ile birlikte ekran paylaştı. Birlikte hazırlayıp sundukları Müzik Eğlence ve çeşitli Ramazan programları dönemin izleyicileri tarafınden çok sevildi.
Yakın Dönem Sahne Çalışmaları ve Sahne Sanatlarına Katkısı
Sanat yaşamı boyunca çok yönlü işlere imza attı. Seden Kızıltunç Tiyatrosu bünyesinde de çalıştı. Bu çatı altında Keneci Festivali, Zifaf ve Duyarlarsa Oyarlar gibi oyunları sahneye taşıdı. 2008 yılında sahnelenen politik komedi türündeki Duyarlarsa Oyarlar oyununda Aykut Oray ile başrolleri paylaştı. Ayrıca 2009 ve 2010 yıllarında Selamiçeşme Özgürlük Parkı Açıkhava Tiyatrosu'nda sergilenen Hergelekon oyunuyla sahne almaya devam etti. 2014 yılına gelindiğinde ise 9 Kocalı Kadriye isimli oyunda rol oynamıştır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları bünyesinde 2003 yılında sahnelenen ve Cahit Atay'ın yazdığı ilk türkü müzikali olan Sultan Gelin oyununda oynayan sanatçı, Harbiye Muhsin Ertuğrul ve Ümraniye sahnelerinde izleyicinin karşısına çıkmıştır. Bu başarılı oyunda kendisine Suna Pekuysal, Şükriye Tutkun, Sevil Uluyol, Arslan Kaçar ve Mehmet Bulduk gibi önemli oyuncular eşlik etti. Yakın dönemde sinemadan da uzak kalmayan sanatçı, 2013 yılında şekillenen Size Deniz Getireceğim ve Dursun Çavuş filmlerinde rol üstlenmiştir.
Yazdığı Senaryolar
- Zaman Mekan Makinesi (1981) - TV Dizisi
- Uzaylı Zekiye (1987) - TV Dizisi
- Sihirli Safiye (1993) - TV Dizisi