Türk halk müziğinin derin ve etkileyici seslerinden Rahmi Saltuk, 1945 yılında Tunceli'nin Hozat ilçesine bağlı Akören köyünde dünyaya gözlerini açtı. Sanat dünyasında kendine has tok ses tonu ve halk ezgilerine getirdiği sıra dışı yorumlarla tanınan Saltuk, yarım asrı aşan kariyerinde müzisyenliğin yanı sıra tiyatro ve sinema oyuncusu olarak da Türk kültür hayatında derin izler bıraktı. Hukuk eğitimini tamamlamasına rağmen sanat aşkının peşinden giderek hayatını Anadolu ezgilerine adayan Saltuk, toplumsal hafızada yer eden tiyatro oyunları ve sinema filmleriyle geniş kitlelerin beğenisini kazandı.
Hukuk Fakültesinden Sanat Sahnesine Yolculuk
İlk ve ortaöğrenimini doğup büyüdüğü Tunceli sınırlarında tamamlayan Rahmi Saltuk, lise yıllarını ise Balıkesir ve Elazığ'da geçirdi. Genç yaşta eğitim hayatına yön vermek üzere İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi sıralarına adım attı. Buradaki eğitimini yarıda bırakmayarak daha sonra nakil olduğu Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1978 senesinde başarısıyla mezun oldu. Hukuk diplomasını cebine koyan sanatçı, avukatlık cübbesini ise hiç giymedi. Tercihini her zaman sanattan yana kullandı.
Pir Sultan Abdal Oyunu ile Tiyatroda Tarihi Rekor
Rahmi Saltuk, Türk tiyatro tarihine altın harflerle yazılan bir projede çok önemli bir görev üstlendi. 1968 ile 1970 yılları arasında sahnelenen ünlü Pir Sultan Abdal tiyatro oyununda sahneye çıktı. Oyunda anlatıcı ozan rolüyle izleyicinin karşısına çıkan usta sanatçı, performansı ile büyük takdir topladı. Söz konusu eser, Türkiye'nin dört bir yanında tam 900 defa sahnelenerek kırılması güç bir rekora imza attı.
Saltuk, bu tarihi oyunda Anadolu insanının bağrından kopan ezgileri seslendirdi. Sanatçının oyun boyunca yorumladığı eserlerden bazıları şunlardır:
- Büyük ozan Pir Sultan Abdal'ın dizelerinden bestelenen halk ezgileri
- Geleneksel Anadolu türküleri
- Aşık edebiyatının seçkin şiirlerinden uyarlanan eserler
Sanatçı, oyun kapsamında yaklaşık 15 farklı türküyü kendi özgün yorumuyla seyirciye aktardı.
Sinema Perdesinde ve Ezgilerde Kalan İzler
Sahne tozunu yuttuktan sonra beyaz perdeye de adım atan Rahmi Saltuk, sinema dünyasında oyuncu ve besteci kimlikleriyle boy gösterdi. İlk olarak 1973 yılında yönetmenliğini Güneş Karabuda'nın yaptığı Bebek adlı sinema filminde rol aldı. Bu ilk deneyiminden birkaç yıl sonra, 1979'da Türk sinemasının unutulmaz yapıtlarından biri olan Almanya Acı Vatan filminde kamera karşısına geçti. Yönetmen koltuğunda Şerif Gören'in oturduğu bu kült yapımda, Yeşilçam'ın efsanevi ismi Hülya Koçyiğit ile başrolü paylaştı. Filmde Mahmut karakterine hayat veren sanatçı, aynı zamanda filmin etkileyici müziklerine de imzasını attı.
Halk müziği alanında uzun yıllar boyunca emek veren usta sanatçı, geniş kitleler tarafından efsanevi ozan Ruhi Su'nun ses tonuna benzetilen tok sesiyle tanınmaktadır. Türküleri kendine has bir tarzla, özgün bir biçimde yorumlaması onu çağdaşlarından ayıran en önemli niteliklerden biri olmuştur. Ayrıca Saltuk, Türk müzik sektörünün önemli isimlerinden Kalan Müzik'in kurucusu merhum Hasan Saltık'ın babasının amcasının oğludur. Aile bağları ve sanata olan katkılarıyla tanınan usta isim, geleneksel Türk halk müziğinin özgün yorumcusu olarak anılmaya devam etmektedir.