Rahmi Saltuk, 1945 yılında Tunceli’nin Hozat ilçesine bağlı Akören köyünde dünyaya geldi. Şair, müzisyen, tiyatro ve sinema oyuncusu kimliğiyle Türkiye’nin solcu-sosyalist geleneğinde önemli bir yere sahip olan Saltuk, sesini sahneye taşımadan önce hukuk eğitimi aldı ve sazı ailesiyle birlikte küçük yaşlarda keşetti.
Eğitim ve Gençlik Yılları
Rahmi Saltuk, ilk ve ortaokul eğitimini Tunceli’de tamamladı. Lise yıllarını ise Balıkesir ve Elazığ’da geçirdi. Balıkesir Lisesi’nde müzik kolu başkanlığını üstlendi; kurduğu okul grubuyla her cumartesi Balıkesir il radyosunda saatlik türkü programları yaptı. Aile çevresi sayesinde saz çalmayı ve deyiş söylemeyi çok erken yaşlarda benimsedi.
Yükseköğrenime İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde başladı, diplomayı 1978’de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden aldı. Tüm bu akademik sürecin sonunda hiç avukatlık yapmadı. 1966’da Türkiye İşçi Partisi’ne (TİP) üye olarak siyasi dünyaya adım attı; 68 kuşağının ücünden etkili bir ses olarak yükseldi.
Sahneden Üne Giden Yol
Haziran 1967’de İstanbul’da Harbiye Açık Hava Tiyatrosu’nda düzenlenen Nesimi Çimen Dostlar Gecesi, Saltuk’un karıyerine asıl yönü verdi. Ruhi Su’nun programa katılamaması üzerine sahneye çıkarılan Saltuk, Ruhi Su’nun karakteristik tok sesini ustaca yorumlayarak üo geceyi tarihe yazdırdı. Yapılan seslendirmeler, onu ışgal ve direniş eylemlerinin, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının üniversite mücadelelerinin vazgeçilmez sesi haline getirdi.
Halk Oyuncuları Topluluğu’nun Pir Sultan Abdal adlı oyununda “ozan” rolünü üstlenerek iki buçuk yıl boyunca 900 temsilde türkü söyledi. Bu süreç, Saltuk’u yurt çapında tanınan bir sanatçı konumuna taşıdı.
Sinema, Sürgün ve Dönüş
12 Mart 1971 askeri darbesinin ardından Saltuk, yurtdışına çıkmak zorunda kaldı. Batı Almanya, Doğu Almanya, Fransa, Belçika ve İsveç’te konserler vererek müzik çalışmalarını sürdürdü. 1974’te Türkiye’ye döndü.
Sinemayı ilk kez 1973’te Güneş Karabuda’nın yönettiği Bebek filmiyle denedi. 1979’da Şerif Gören’in yönettiği Almanya Acı Vatan’da Hülya Koçyiğit ile başrol paylaştı; aynı filmde müzikleri de büyük ölçüde kendisi hazırladı. Aynı yıl Paris’te bir Fransız menejerle anlaşarak müzik kariyerini orada sürdürmeyi planladı; ancak 1980 darbesi bu planı söndürdü. Yurtdışına çıkamayan Saltuk, gönüllü olarak askere giderek Isparta-Eğirdir’de yedek subay olarak görev aldı.
Uzun diskografisinde şu albümler yer almaktadır:
- Acıyı Bal Eyledik (1973)
- Dosttan Dosta 1, 2, 3 (1976–1978)
- Terketmedi Sevdan Beni (1985)
- Açılın Kapılar Şaha Gidelim (1992)
- Dostlara Çağrı (1995)
- Yenice Yolları (1998)
- Hanı Kurşun Sıksan Geçmez Geceden (2001)
- Elde Hüzün Kaldı (2005)
- Hoy Nare (2009)
Rahmi Saltuk, eşi Asuman Saltuk ile birlikte Bodrum-Gündoğan’da yaşamaktadır. Çiftin kızı İlke Saltuk yaşamaktadır; oğulları Baran Saltuk ise 2011 yılında yaşanan trajik bir kaza sonucu hayatını kaybetmiştir.