Peter Turkson Kimdir?

Katolik dünyasının en etkili isimlerinden biri olan Peter Turkson, 11 Ekim 1948 tarihinde Gana'da dünyaya gelmiştir. Tam adı Peter Kodwo Appiah Turkson olan teolog, Vatikan'ın en üst kademelerinde görev yapmış ve Afrika kıtasının dini liderliğinde tarihi bir rol oynamıştır. Genç yaşta başladığı dini eğitimini uluslararası düzeyde taçlandıran ünlü din adamı, günümüzde Papalık Bilimler Akademisi Şansölyesi olarak aktif çalışma hayatını sürdürmektedir. Kendi ülkesinin ilk kardinali olma unvanını taşıyan Turkson, modern kilise tarihinde derin izler bırakmıştır.

Mütevazı Bir Aileden İlahiyat Doktorasına

Kalabalık bir aile ortamında büyüyen ünlü din adamının tam on kardeşi bulunuyordu. Marangozluk yapan bir babanın ve semt pazarında sebze satan fedakar bir annenin evladı olarak çocukluğunu geçirdi. Küçük yaşta dini eğitime yöneldi. İlk olarak Amisano sınırları içinde yer alan St. Teresa's Minor İlahiyat Okulu'nda dersler aldı. Ardından eğitim hayatına Pedu bölgesindeki St. Peter's Regional İlahiyat Okulu bünyesinde devam etti. Burada ilahiyat dalında iki farklı yüksek lisans derecesi elde ederek akademik başarısını kanıtladı. Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne geçiş yapan Turkson, New York'un Rensselaer kentindeki St. Anthony-on-Hudson İlahiyat Okulu'nda ileri düzey çalışmalar yürüttü.

Eğitim sürecinde gösterdiği üstün gayretin ardından rahip oldu. Resmi ataması ise 20 Temmuz 1975 tarihinde yapıldı. Akademik alanda derinleşmeyi hedefliyordu. Bu amaçla Kutsal Yazılar dalında doktora programına katıldı. Ancak bu önemli bilimsel çalışması, Vatikan tarafından kendisine tebliğ edilen üst düzey bir görev nedeniyle yarım kaldı. Doktora tezi hazırlığı sürerken Cape Coast Başpiskoposu olarak tayin edilmesi, onun hayatında yepyeni bir sayfa açtı.

Gana'nın İlk Kardinali ve Papalık Seçimleri

Papa II. Jean Paul tarafından 6 Ekim 1992 tarihinde Cape Coast Başpiskoposu ilan edilen teolog, bu ulvi idari vazifeyi 2009 senesine değin başarıyla yerine getirdi. Bölgesel düzeyde büyük takdir toplayan Turkson, 1997 ile 2005 yılları arasında Gana Katolik Piskoposlar Konferansı'nın başkanlığını üstlendi. Din adamı, aynı zamanda 2003 yılından itibaren Gana Katolik Üniversitesi Koleji'nde Şansölye sıfatıyla eğitim dünyasına yön verdi. Yine 2003 yılında Papa II. Jean Paul tarafından takdim edilen Kardinal unvanıyla kilise hiyerarşisinde tarihi bir mertebeye ulaştı. Bu gelişmeyle Gana'nın tarihteki ilk kardinali olmayı başaran isim, dünya genelinde 'Afrika'nın en enerjik kilise lideri' sıfatıyla anılmaya başladı.

Kardinal unvanı, ona Vatikan'ın en kritik kararlarında söz hakkı tanıdı. Bu doğrultuda 2005 yılında Papa XVI. Benedictus'un seçildiği tarihi papalık konseyinde seçmen kardinaller arasına girdi. Benzer şekilde, 2013 senesinde Papa I. Franciscus'un seçilmesiyle neticelenen konseyde de oy hakkına sahip seçkin heyette yer aldı. Çok yönlü kültürel birikimiyle öne çıkmaktadır. Ana dilinin yanı sıra çok sayıda dili akıcı kullanabilmektedir. Peter Turkson'ın konuşabildiği diller şunlardır:

• Latince ve Yunanca gibi antik diller
• İngilizce, Fransızca ve İtalyanca gibi küresel modern diller
• Gana'da yaygın olarak konuşulan yerel Fante dili

Barış Diplomasisi ve 'Türkoğlu' Soyadı Tartışması

Papa XVI. Benedictus, 24 Ekim 2009'da teolog Turkson'ı son derece kritik bir konuma getirerek Papalık Adalet ve Barış Konseyi Başkanlığı görevine atadı. 2009-2017 yılları arasında bu konseyin liderliğini üstlenen Kardinal, aynı zamanda Vatikan bünyesindeki Halkların Evanjelizasyonu Cemaati, Hıristiyan Birliğini Teşvik Papalık Konseyi, İlahi İbadet ve Sakramentlerin Disiplini Cemaati, Kilise Kültürel Mirası Papalık Komisyonu ve Uluslararası Eucharistic Kongreleri Papalık Komitesi gibi prestijli organlarda aktif üyelikler yürüttü.

Dünya barışına katkılarıyla da dikkat çeken Turkson, 2016 yılında Papa I. Franciscus tarafından Güney Sudan'da barışın tesis edilmesi amacıyla özel elçi olarak görevlendirildi. Bu önemli misyonun ardından, 4 Nisan 2022 tarihinde Papa I. Franciscus tarafından Papalık Bilimler Akademisi ve Papalık Sosyal Bilimler Akademisi Şansölyesi olarak atandı ve halen bu ulvi vazifeyi sürdürmektedir.

Kardinal Turkson hakkında kamuoyunda en çok merak edilen konulardan biri de ilginç soyadı olmuştur. İngilizcede 'Turkson' soyadı kelime anlamı olarak 'Türkoğlu' ifadesine karşılık gelmektedir. Bu dilsel benzerlik nedeniyle, ünlü din adamının Türk kökenli olup olmadığı sorusu sıklıkla gündeme taşınmıştır. Yapılan araştırmalar, bu soyadı benzerliğinin tamamen tesadüfi bir dilsel örtüşmeden ibaret olduğunu ortaya koymaktadır. Öte yandan, Kardinal'in aile yapısına dair dikkat çeken bir başka detay ise öz amcasının Müslüman inancına sahip olmasıdır.