İçeriğe Atla
Osman Yüksel Serdengeçti fotoğrafı
Anasayfa Varlık

Osman Yüksel Serdengeçti Kimdir?

Osman Yüksel Serdengeçti kimdir? Akseki doğumlu şair ve siyasetçi, çıkardığı Serdengeçti dergisiyle ve tavizsiz milli mücadeleleriyle tanınmıştır.

Diğer adlar: Osman Zeki Yüksel, Serdengeçti

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Osman Yüksel Serdengeçti Hakkında

Türk fikir ve siyaset hayatının en nev-i şahsına münhasır simalarından biri olan yazar, şair ve milletvekili Osman Yüksel Serdengeçti, 25 Temmuz 1917 tarihinde Antalya’nın Akseki ilçesinde doğmuş; yaşamı boyunca inandığı mukaddes değerleri cesurca savunmasıyla tanınmıştır. Müftü Salim Yüksel’in oğlu olarak dünyaya gelen ve asıl adı Osman Zeki Yüksel olan bu usta kalem, Türk-İslam sentezini savunan yazıları, çıkardığı dergisi ve siyasi mücadeleleriyle Türk toplumunda derin izler bırakmıştır. İnandığı mukaddesat uğruna defalarca hapis yatan ve baskılara boyun eğmeyen Serdengeçti, kendine has esprili, hazırcevap ve coşkulu mizacıyla Türk basınının unutulmaz isimleri arasında yerini almıştır.

Fırtınalı Bir Gençlik ve Fikir Dünyasının Şekillenişi

İlköğrenimini Akseki'de, ortaokulu Antalya'da tamamlayan Osman Yüksel, Ankara Atatürk Lisesi’nden mezun olduktan sonra 1940'ta Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’ne kaydolmuştur. Fakülte son sınıftayken, 3 Mayıs 1944’teki meşhur öğrenci olaylarına karıştığı gerekçesiyle tutuklanarak sıkıyönetim altındaki İstanbul’a gönderilmiştir. Devlet düzenine tehdit oluşturan Irkçı-Turancı gizli bir örgüte üye olmakla suçlanan genç öğrenci, ünlü yazar Hüseyin Nihal Atsız ile birlikte hapis yatmıştır. Yaklaşık üç buçuk aylık tutukluluk süreci ve tahkikatın ardından suçsuz olduğu anlaşılmış ve mahkemeye dahi çıkarılmadan beraat etmiştir.

Hapisten çıkınca öğrenimine devam etmek istedi. Ancak fakülteye kabul edilmedi. Bunun üzerine Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’e sert bir mektup yazdı. "Yüksek vekaletin alçak vekiline" hitabıyla başlayan bu mektup yüzünden yeniden hapsedildi. Yarım kalan eğitimini sonradan bitirdi. Lakin Maarif Vekâleti diplomasını teslim etmedi. Vali Nevzat Tandoğan'ın teklifiyle belediyede memurluğa başladı. Fakat bir yıl sonra istifa etti. 1944’teki tutukluluk ve işkence günlerini anlattığı "Kara Kitap: Bir Devrin Yüz Karası" adlı eseri Büyük Doğu dergisi ile Yeni İstanbul gazetesinde tefrika edilmeye başlanmış, fakat savcılık müdahaleleri sebebiyle yarım kalmıştır. Yazar bu çalışmayı ömrü boyunca kitaplaştıramamıştır.

Osman Yüksel’in düşünce dünyası çocuk yaşlarda ailesinin dini hassasiyetleri sayesinde Mevlana, Yunus Emre ve Mehmet Akif Ersoy gibi değerlerle şekillenmiştir. İleride Namık Kemal, Ziya Gökalp ve Nurettin Topçu'dan da etkilense de en çok Akif’in tesirinde kalmıştır. Üniversite yıllarında tanıdığı Rousseau, Spinoza, Nietzsche veya Bergson gibi Batılı filozofların fikirlerinin kendisini Mevlana ve Yunus Emre kadar tatmin etmediğini belirtmiştir. Batı'dan ziyade Dostoyevski, Puşkin ve Çehov gibi edebi şahsiyetleri kendine yakın bulan yazar; Köroğlu, Karacaoğlan gibi halk şairlerinden esinlenmiştir. Düşüncelerine katılmadığı Nazım Hikmet ve Sabahattin Ali'nin ise sanatsal yönünü takdir etmiştir.

Mücadeleyle Geçen Yayıncılık Yılları ve Mahkûmiyetler

Osman Yüksel, 1947-1962 yılları arasında toplam 33 sayı çıkarabildiği ve sık sık toplatılan "Serdengeçti" dergisi ile ün kazanmıştır. İslam’ı, milli değerleri ve gelenekleri tek parti uygulamalarına karşı savunan derginin kapağına "Allah’a, millete, vatana koşanların dergisi" ibaresini yazmıştır. Yazıların çoğunu tek başına kaleme alan ve dağıtan yazarı okurları "Serdengeçti" diye çağırmış, o da bu ismi sonradan soyadı olarak almıştır. Modernizme ve materyalizme karşı duran yazar; İsmet İnönü, Nevzat Tandoğan, Hasan Ali Yücel, Behice Boran ve Ahmet Emin Yalman gibi isimlerle amansız bir fikri mücadeleye girişmiştir.

Bu cesur yayıncılık faaliyeti süresince tam 92 kez yargılanan Serdengeçti, 8 farklı mahkûmiyet kararından dolayı toplamda 4,5 yıl hapis yatmıştır. 1952’de çıkardığı "Bağrı Yanık" adlı tek sayfalık mizah gazetesi ilk sayının ardından hemen kapatılmıştır. Hayatındaki en sarsıcı olaylardan biri ise gazeteci Ahmet Emin Yalman’a düzenlenen suikastın azmettiricisi olarak tutuklanmasıdır. Olayın ardından 11 ay cezaevinde duruşma gününü bekleyen yazar, ilk celsede serbest bırakılmıştır. Daha sonra Yeni İstanbul, Zafer, Türk Yurdu ve Milli Gazete gibi mecralarda yazılarını sürdürmüştür.

Parlamentoda Sıra Dışı Bir Milletvekili

Siyasi kariyerine 1965 yılında Süleyman Demirel liderliğindeki Adalet Partisi’nden Antalya Milletvekili seçilerek başlayan Serdengeçti, mecliste de aykırı tavrını sürdürmüştür. Parti yönetimini eleştirdiği gerekçesiyle 1967'de ihraç edilmiş ve Alparslan Türkeş'in başkanlığındaki CKMP'ye katılmıştır. 1969 seçimlerinde Ordu’dan aday gösterilse de seçilemeyerek parlamento hayatına veda etmiştir. Milletvekilliği döneminde kravat takmadığı için uyarılan, ısrar edince genel kurula girişi engellenen siyasetçi, kravatı beline bağlayarak içeri girmiştir. Kendisine kravatı yakasına takması gerektiğini söyleyenlere ise "Kanunda nereye takılacağı yazmıyor, istediğim gibi takarım" diyerek tarihe geçen bir hazırcevaplık örneği sunmuştur.

Siyasetteki son adımını 1977'de Necmettin Erbakan’ın davetiyle Milli Selamet Partisi’ne üye olarak atan yazar, burada sadece bir hafta kalmıştır. Yakın dostu Necip Fazıl Kısakürek gibi hazırcevaplığıyla bilinen Serdengeçti, Türkçülerin "Tanrı Türk'ü korusun" sözüne karşılık "Tanrı Türk'ü, Allah da Müslüman'ı korusun" demiştir. Son yıllarında parkinson hastalığına yakalanan yazar, akrabası İsmet Hanım ile evliydi. 10 Kasım 1983 tarihinde Ankara’da 66 yaşında vefat eden Osman Yüksel Serdengeçti'nin naaşı Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Eserleri ve Çevirileri

Osman Yüksel Serdengeçti, yaşamı boyunca ve vefatının ardından yayımlanan pek çok değerli kitaba imza atmıştır. Yazarın öne çıkan bazı çalışmaları şunlardır:

  • Mabedsiz Şehir (1949)
  • Bir Nesli Nasıl Mahvettiler? (1950)
  • Bu Millet Neden Ağlar: Türklüğün Perişan Hali (1952)
  • Mevlana ve Mehmet Akif (1958)
  • Ayasofya Davası (1959)
  • Müslüman Çocuğunun Şiir Kitabı (1960)

Ayrıca yazar, dünya edebiyatından önemli eserleri Türkçe'ye kazandırmıştır:

  • İlimler ve Sanatlar Hakkında Nutuk (Jean Jacques Rousseau - 1959)
  • Beynelmilel Yahudi (Henry Ford - 1961)
  • Sokrat'ın Müdafaası (Eflatun - 1962)
  • Peygamber Kahraman Muhammed (Thomas Carlyle - 1963)

Sıkça Sorulan Sorular

Osman Yüksel Serdengeçti kimdir?

Osman Yüksel Serdengeçti kimdir? Akseki doğumlu şair ve siyasetçi, çıkardığı Serdengeçti dergisiyle ve tavizsiz milli mücadeleleriyle tanınmıştır.

Osman Yüksel Serdengeçti ne zaman doğdu?

Osman Yüksel Serdengeçti, 25 Temmuz 1917 tarihinde doğdu.

Osman Yüksel Serdengeçti nerede doğdu?

Osman Yüksel Serdengeçti Akseki, Antalya doğumludur.

Osman Yüksel Serdengeçti ne zaman vefat etti?

Osman Yüksel Serdengeçti 10 Kasım 1983 tarihinde hayatını kaybetti.

Osman Yüksel Serdengeçti hangi alanda tanınır?

Osman Yüksel Serdengeçti, siyasetçi olarak tanınır.

Osman Yüksel Serdengeçti Kimdir? Siyasetçi ve Yazarın Hayatı | Haberlendin