Ömer Uğur, Türk sinemasının usta yönetmen, senarist ve oyuncusudur. 1 Ocak 1954 tarihinde Tokat'ın Erbaa ilçesinde dünyaya gelen sanatçı, Dokuz Eylül Üniversitesi Film tasarımı bölümünden mezun oldu. Sinema kariyerine 1982 yılında oyuncu olarak adım atan Uğur, ilk yönetmenlik deneyimini ise 1986 yılında gerçekleştirdi. Öğretmenlik yaptığı yıllarda yazdığı öyküleri senaryolarına taşıyan başarılı isim, toplumsal meseleleri ve trajikomik insan hikayelerini beyaz perdeye aktarmasıyla tanınır. Eve Dönüş ve Hemşo gibi filmleriyle geniş kitlelerin beğenisini kazanan yönetmen, günümüde de sinema eğitimleri vermeye devam etmektedir.
Öğretmenlikten Sinema Dünyasına Uzanan Serüven
Ömer Uğur'un sinemaya olan ilgisi gençlik yıllarında başladı. Öğretmen Okulu'ndan mezun olduktan sonra Anadolu köylerinde yedi yıl boyunca öğretmenlik yaptı. Görev yaptığı bu köylerde bir yandan kısa öyküler kaleme alırken, diğer yandan beyaz perdeye duyduğu tutkuyu korudu. Yazı yazmaktan ve sinema hayalinden hiçbir zaman vazgeçmedi. Sonunda platonik bir aşkla yetinemeyeceğini anlayarak İzmir'de Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema Televizyon Bölümü'ne girdi. Akademik eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul'a yerleşen Uğur, Türk sinemasına yön veren Zeki Alasya, Sinan Çetin, Ertem Eğilmez ve Atıf Yılmaz gibi duayen isimlerin yanında uzun süre asistanlık yaparak deneyim kazandı. Sektöre ilk adımını 1982 yılında oyuncu olarak attı.
Yeşilçam'ın Kriz Yılları ve Televizyon Dönemi
Yönetmenlik serüvenine ise seksenli yıllarda adım attı. Ancak ilk filmlerini çektiği bu dönem, Türk sinemasının salon bulmakta zorlandığı şanssız bir sürece denk geldi. Yönetmenliğini üstlendiği ve salon kıtlığı nedeniyle izleyiciye ulaşmakta büyük güçlük çeken Son Urfalı ve Ekran Aşıkları gibi erken dönem filmlerinin hak ettiği ilgiyi görememesi kendisini derinden üzen bir gelişme oldu. Uğur, popüler kültür eleştirisi olan Abuzer Kadayıf filminden yıllar önce çektiği Son Urfalı filmini, İbrahim Tatlıses'in yaşamını hicveden bir eleştiri yapıtı olarak tanımlamıştı. Başrollerini Talat Bulut ve Nur Sürer'in paylaştığı bu filmin yanı sıra Şahika Tekand, Tarık Tarcan ve Nevra Serezli'nin rol aldığı Ekran Aşıkları da bilgisayarla evlilik üzerine kurulu eğlenceli bir parodiydi. Sinemanın büyük bir krizden geçtiği doksanlı yıllarda o da birçok meslektaşı gibi televizyon projelerine yönelmek durumunda kaldı. Bu süreçte yönettiği başlıca televizyon projeleri şunlardır:
- Sibel Turnagöl'ün başrolünde yer aldığı Yasemin dizisi,
- Muazzez Ersoy ile çektiği Kalbimi Kıra Kıra adlı şarkıcı dizisi,
- Aydan Şener'in başrolünde oynadığı doksan dakikalık televizyon filmleri.
Ayrıca televizyon dünyası için çeşitli belgesel çalışmaları da gerçekleştirdi.
Ödüllü Senaryolar ve Toplumsal Yapıtlar
Ömer Uğur'un edebiyat geçmişi, senaryo yazımındaki başarısının temelini oluşturdu. 12 Eylül askeri darbesinin sıradan insanlar üzerindeki etkilerini anlatan Sorguda adlı senaryosu, Cumhuriyet gazetesi Yunus Nadi Ödülü'ne layık görüldü. Darbeyi devrimci kahramanlar yerine sıradan bireyler üzerinden ele alan bu eser, Montpellier Film Festivali'nde de Avrupa'nın en iyi film senaryosu seçildi. Ödüller kazanan ancak o dönem çekme fırsatı bulamadığı bu senaryo üzerinde çalışmalarını daha sonraki yıllarda da sürdürdü. Sinema dünyasında asıl çıkışını Eve Dönüş filmiyle yapan yönetmen, başrollerini ünlü isimlerin paylaştığı Hemşo filmiyle de adından söz ettirdi. Kendisini öne çıkarmaktan kaçınan çekingen yapısı nedeniyle medyada oyuncuları kadar yer bulmasa da sinema geçmişi oldukça eskiye uzanmaktadır. Bu durumun kendisini çok fazla rahatsız etmediğini belirten usta yönetmen, Hemşo filminde olduğu gibi geçmişte de kendini geri planda tutmayı tercih etmiştir. Komedi türünü sevmekle birlikte, Hemşo gibi trajik yönü ağır basan hikayelere kendisini daha yakın hissettiğini belirtmiştir. Türkıye'de sadece komedi filmlerinin iş yapacağı algısından rahatsız olan yönetmen, yeni bir proje üzerinde çalışmaya başladı. Annesinden başka kimsesi olmayan, ıslahevlerinde büyümüş ve tüm ömrü suçla dolu geçmiş bir adamın hikayesini konu alan bu yapıtın senaryosu için iki buçuk yıl boyunca durmaksızın çalıştı. Deneyimli sinemacı, uzun yıllara yayılan bu birikimini günümüde Galatasaray Üniversitesi'nde verdiği senaryo dersleriyle öğrencilerine aktarmaya devam ediyor.