Necmi Karul, 1967 yılında Rize'de dünyaya gelen, Neolitik dönem üzerine derinleşmiş seçkin bir Türk arkeolog ve akademisyendir. Karul, Neolitik döneme odaklanmıştır. İstanbul Üniversitesi bünyesinde Tarih Öncesi Arkeolojisi Anabilim Dalı Başkanlığı görevini üstlenen bilim insanı, 2016'dan itibaren dünya çapında ilgi gören Göbeklitepe arkeolojik alanındaki kazılara liderlik etmektedir. Şanlıurfa bölgesindeki neolitik yerleşimleri kapsayan büyük projeleri yöneten Karul, çalışmalarıyla insanlık tarihinin erken dönemlerine ışık tutmaktadır.
Akademik Yolculuk ve İlk Kazı Çalışmaları
Eğitim hayatına İstanbul'da devam eden Karul, 1985 yılında Şişli Lisesi'nden mezun oldu. Girdiği İstanbul Üniversitesi Prehistorya Bölümü'nü 1991 yılında tamamlayarak lisans derecesini aldı. Aynı kürsüde yüksek lisans eğitimini 1994 yılında bitiren araştırmacı, doktora derecesi için rotasını yurt dışına çevirdi. Alman Akademik Değişim Servisi (DAAD) bursunu kazanarak gittiği Almanya'da, Berlin Frei Universität bünyesinde 1994-2000 yılları arasında doktora çalışmalarını başarıyla nihayete erdirdi.
Türkiye'ye döndükten sonra akademik kariyerine hız veren Karul, 2001 yılında mezun olduğu İstanbul Üniversitesi Prehistorya ana bilim dalında asistan olarak göreve başladı. 2004 yılından itibaren Aktopraklık Höyüğü kazılarını yönetti. Harvard'da araştırma bursu kazandı. Akademisyen, Türkiye'ye döndükten sonra 2006'da doçentlik, 2017'de ise profesörlük unvanlarını elde etti. Bu süreçte Siirt'teki Gusir Höyük kazılarının bilimsel danışmanlığını da 2010 yılı itibarıyla üstlendi.
Göbeklitepe, Karahantepe ve Taş Tepeler Koordinatörlüğü
Necmi Karul'un kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri Şanlıurfa'daki tarih öncesi kalıntılarla kesişti. Göbeklitepe kazı başkanı Klaus Schmidt'in 2014 yılındaki vefatının ardından oluşturulan üç kişilik danışma kurulunda yer alan Karul, 2016'da bu sembolik alanın resmi kazı başkanı oldu. Araştırmalarını Şanlıurfa genelinde derinleştiren akademisyen, 2021 yılında 'ikinci Göbeklitepe' nitelendirmesiyle bilinen Karahantepe kazılarının da başına geçti. Bu dönemde Taş Tepeler projesini koordine etmeye başladı. Karul, bölgedeki birçok farklı neolitik sit alanında yürütülen kazı faaliyetlerinin eş güdümünü sağlamaya devam etmektedir.
Yayıncılık ve Toplumsal Görevler
Akademik araştırmalarının yanı sıra bilimsel yayıncılığa ve sivil toplum kuruluşlarına da katkı sunan Karul, 2007 ile 2015 yılları arasında Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi'nde başkanlık görevini yürüttü. Üniversitedeki ilk yıllarından itibaren popüler bilim yayıncılığına ilgi duyarak ArkeoAtlas ve Atlas dergilerinde çalıştı. Magma dergisinde de arkeoloji editörlüğü yapan Karul, geniş kitlelerin arkeolojiyle buluşmasına vesile oldu.
Editörlük faaliyetlerini akademik düzeyde de sürdüren Karul, Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi'nin 2009-2012 yılları arasında yayın kurulunda bulundu. Journal of European Archaeology (EJA) bünyesinde 2013-2016 yılları arasında editör kurulu üyesi olarak sorumluluk üstlendi. Colloquium Anatolicum ve Studia Praehistorica dergilerinde görev aldı. Başarılı arkeolog ayrıca, Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü tarafından yayınlanan bu dergilerin yayın heyetinde 2014 yılından bu yana çalışmalar yapmaktadır.
Necmi Karul'un kariyeri boyunca üstlendiği başlıca saha çalışmaları şunlardır:
- Aktopraklık Höyüğü kazı başkanlığı
- Gusir Höyük kazılarının bilimsel danışmanlığı
- Göbeklitepe ve Karahantepe kazı başkanılıkları
- Taş Tepeler Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi koordinatörlüğü