Cumhuriyet döneminin önemli asker ve devlet adamlarından biri olan Mustafa Rahmi Sanalan, 1902 yılında Erzincan'da dünyaya gelmiştir. Ülkenin farklı bölgelerinde kritik askeri görevlerde üstün hizmetler veren başarılı komutan, sivil yaşamında ise valilik ve parlamenterlik gibi üst düzey makamlarda ülkesine hizmet etmiştir. Yaşamı boyunca hem orduda hem de bürokraside kritik sorumluluklar üstlenen Sanalan, 24 Şubat 1976 tarihinde vefat etmiştir.
Askeri Kariyeri ve Ordudaki Hizmetleri
Eğitim hayatını Harp Akademisi bünyesinde tamamlayan Mustafa Rahmi Sanalan, mezuniyetinin ardından Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında göreve başladı. Askeri yaşantısı boyunca yurdun dört bir yanında yürüttüğü görevler, onun tecrübeli bir kurmay subay olmasını sağladı. Genç bir subay olarak ilk önemli görevini Doğu Cephesi'nde gerçekleştiren Sanalan, burada 9. Tümen Hücum Taburu'nda piyade asteğmen rütbesiyle bulunmuştur.
Mesleki başarıları sayesinde rütbeleri hızla tırmanarak farklı alay ve birliklerde komutanlık görevlerini üstlenmiştir. Bu kapsamda gerçekleştirdiği önemli askeri görevler arasında şunlar yer almaktadır:
- 28. Alay Komutanlığı bünyesinde teğmenlik yapmıştır.
- Tire 39. Alay ve Ankara 189. Alay Komutanlıkları dâhilinde üsteğmen olarak çalışmıştır.
- Çanakkale 9. Piyade Alayı Komutanlığı üzerinde kurmay yüzbaşı olarak sorumluluk almıştır.
- Genelkurmay Başkanlığı ile Hava Savunma Genel Komutanlığı birimlerinde kurmay subay olarak hizmet vermiştir.
- Sivas 12. Tümen 34. Alay dâhilinde bölük komutanlığı yapmıştır.
- Eskişehir 4. Kolordu Komutanlığı 1. Şube kadrosunda subay olarak görev almıştır.
- İstanbul 3. Zırhlı Alayı tabur komutanlığını yürütmüştür.
- 1. Zırhlı Tugay Kurmay Başkanlığı ile Motorlu Vasıtalar Müdürlüğü görevlerinde bulunmuştur.
- Erzurum 18. Kolordu Kurmay Başkanlığı ve 6. Zırhlı Tugay 4. Tank Alay Komutanlığı yapmıştır.
- Genelkurmay Haber Alma Heyeti Uzmanlığı görevini yürütmüştür.
Ordumuzun farklı kademelerinde uzun yıllar sadakatle hizmet eden bu değerli asker, başarı dolu yılların ardından kurmay albay rütbesiyle emekliye ayrılmıştır.
Sivil Görevleri ve Siyasi Yaşamı
Askerlik mesleğini sonlandırdıktan sonra sivil yönetimde de önemli roller üstlenen Sanalan, Emniyet Başmüfettişliği ile Başbakanlık Plan ve Prensipler Dairesi bünyesindeki Doğu Bölgesi Başmüfettişliği görevlerini yürüterek kamu idaresinde denetim faaliyetlerinde bulunmuştur. Bürokratik başarılarının ardından, ülke sanayisi için önem taşıyan Makina ve Kimya Endüstrisi bünyesinde yönetim kurulu üyesi olarak da verimli çalışmalara imza attı.
Yönetsel kabiliyetleri doğrultusunda Ağrı Valiliği görevine atanan Sanalan, bu şehirde mülki idare amiri olarak halka doğrudan hizmet etme şansı buldu. İdari birikimini siyasete de yansıtmayı amaçlayan tecrübeli devlet adamı, TBMM X. Dönem Erzincan Milletvekili olarak girdiği parlamentoda, daha sonra 15 Ekim 1961 ile 7 Haziran 1964 tarihleri arasında Cumhuriyet Senatosu Erzurum Üyesi unvanıyla görev almıştır. Hem milletvekili hem de senatör olarak yasama süreçlerine aktif katkı sağlamış olan tecrübeli devlet adamı, sivil yaşamında evli ve üç çocuk sahibiydi.