Gerçek adı Rüçhan Tercan olan ve Türk sinemasında Murat Soydan olarak tanınan usta aktör, 2 Ekim 1940 tarihinde Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçesinde dünyaya gelmiştir. Alternatif olarak ismi bazı kaynaklarda Rüjdan Tercan şeklinde de geçmektedir. Yeşilçam'ın efsanevi jönleri arasında seçkin bir yer edinen sanatçı, hem beyaz perdede hem de televizyon ekranlarında canlandırdığı karakterlerle geniş kitlelerin beğenisini kazanmıştır. İlk ve orta öğrenimini Lüleburgaz'da tamamladı. Lise eğitimi için ise Edirne'nin yolunu tuttu. Yükseköğrenim için İstanbul'a gelen genç Rüçhan, İktisadi İlimler Akademisi'nde okudu. Eş zamanlı olarak ise İstanbul Belediye Konservatuvarı Türk Musikisi bölümünü bitirdi. Akademik eğitimi esnasında geçimini sağlamak amacıyla Tekel bünyesinde memur olarak görev yapan Soydan, vatan görevini ise yedek subay rütbesiyle yerine getirmiştir.
Sinema Dünyasına Adım Atışı ve Altın Portakal Başarısı
Askerlik hizmetini bitirmesinin ardından hayatının dönüm noktasını yaşayacak olan Murat Soydan, 1966 yılında dönemin popüler yayınlarından Perde mecmuasının düzenlediği sinema artist yarışmasına katılmıştır. Yarışmayı ünlü aktör Tanju Korel ile birlikte kazandı. Böylelikle sinema dünyasına profesyonel olarak adım atmış oldu. Beyaz perdeye adım attığı ilk yapım olan 1966 tarihli Kolsuz Kahraman filmi ile oyunculuk serüvenine hızlı bir başlangıç gerçekleştirmiştir. Kısa sürede yapımcıların ve yönetmenlerin ilgi odağı haline gelen usta isim, kariyeri boyunca 250'ye yakın film ve televizyon dizisinde rol alarak Türk sinema tarihine adını altın harflerle yazdırmıştır.
Özellikle 1960'lı ve 1970'li yılların en popüler "Jön" karakterlerinden biri olan yakışıklı oyuncu, dönemin efsanevi kadın yıldızları Türkân Şoray ve Hülya Koçyiğit ile çok sayıda başrol paylaşmıştır. Bu süreçte Türk sinema izleyicisinin hafızasında derin izler bırakan pek çok unutulmaz filmde yer almıştır. Başrolde yer aldığı bu sinema filmleri, usta oyuncunun oyunculuk gücünü ve ekran karizmasını en iyi şekilde yansıtmaktadır. Sanatçının zengin filmografisinde öne çıkan bazı önemli eserler şunlardır:
- Dünyanın En Güzel Kadını
- Ayşem
- Yalan Yıllar
- Kahveci Güzeli
- Sana Dönmeyeceğim
- Nisan Yağmuru
- Yarın Başka Bir Gündür
- Zulüm
Usta aktör, bu yapımlar arasında apayrı bir yere sahip olan 1972 yılındaki Zulüm filmindeki üstün performansı sayesinde 9. Altın Portakal Film Festivali'nde en büyük bireysel başarısını yakalamıştır. Bu prestijli organizasyonda jüri tarafından En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görülerîk oyunculuk yeteneğini taçlandırmıştır. Sinema kariyerinin yanı sıra çok yönlü bir sanatçı olduğunu kanıtlayan Soydan, 1969 yılında İzmir'de bulunan meşhur 'Över' bahçesinde sahne alarak müzikal alandaki yeteneğini de sergilemiştir. Ayrıca mesleğine duyduğu derin bağlılıkla bilinen usta oyuncu, bir dönem Sinema Oyuncuları Derneği başkanlığı görevini üstlenerek sektörün gelişimine katkıda bulunmuş, meslektaşlarının haklarını korumak adına önemli adımlar atmıştır.
Edebi Mirası, Vefatı ve Sonsuzluğa Uğurlanışı
Kariyerindeki sanatsal birikimini gelecek nesillere aktarmak isteyen Murat Soydan, 2016 yılında hayatını ve sinema serüvenini tüm detaylarıyla ele alan özel bir kitap kaleme almıştır. Bu eserle hem kendi anılarını ölümsüzleştirmiş hem de Türk sinemasının altın yıllarına ışık tutmuştur. Yeşilçam'ın bu koca çınarı, 11 Haziran 2024 tarihinde geçirdiği ani bir kalp krizi neticesinde 83 yaşında yaşama gözlerini yummuştur. Bu acı kayıp büyük bir üzüntüyle karşılandı.
Kıymetli sanatçının cenazesi, 13 Haziran 2024 tarihinde Ataköy Ömer Duruk Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından dualarla uğurlanmıştır. Büyük ustaya veda eden aile yakınları, meslektaşları ve sevenleri, cenaze merasiminin ardından usta aktörün naaşını son istirahatgahı olan Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnetmiştir. Canlandırdığı asil karakterler, sanata olan katkısı ve geride bıraktığı eşsiz sinema mirası ile Murat Soydan adı, Türk sinema tarihinin en müstesna köşesinde yaşamaya devam edecektir. Yeşilçam'ın efsanevi ismi, her zaman Türk milletinin kalbinde ve sinemamızın unutulmaz yapıtlarında yaşayacaktır.