Türk tiyatrosunun ve televizyon dünyasının saygın isimlerinden biri olan Murat Daltaban, 5 Mayıs 1966 tarihinde Ankara'da dünyaya geldi. Sanat hayatına oyunculuk ve tiyatro yönetmenliği sığındıran usta isim, kurucusu olduğu DOT topluluğu ile sahne sanatlarına yenilikçi bir soluk getirdi. Aynı zamanda televizyon ekranlarında canlandırdığı unutulmaz karakterler ve vizyoner tiyatro oyunlarıyla geniş kitlelerin takdirini kazandı. Ankara'da başlayan yaşam yolculuğunu, Türk tiyatro tarihine geçen başarılarla taçlandıran Daltaban, günümüzde de sanat yönetmenliği görevleriyle sektöre yön vermeye devam etmektedir.
Sanat Eğitimi ve Sahneye İlk Adımlar
Sanatçının eğitim hayatı oldukça farklı disiplinleri bir araya getiren ilginç bir seyir izlemiştir. Ankara Konservatuvarı'nın opera bölümünde 1983 ile 1986 yılları arasında yarı zamanlı eğitim alarak müzikal temellerini atan Daltaban, ardından ODTÜ Maden Mühendisliği bölümüne girdi. 1987-1992 yılları arasında sürdürdüğü bu mühendislik eğitimini yarıda bırakma kararı alarak hayatının yönünü tamamen tiyatroya çevirdi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nde oyunculuk eğitimi almaya başlayan yetenekli sanatçı, henüz öğrencilik yıllarında, 1989'da Ankara Devlet Tiyatrosu bünyesinde sahnelenen Bir Sırça Köşk Masalı adlı oyunla profesyonel sahne kariyerine ilk adımını attı. 1992 yılında üniversiteden mezun olan sanatçı, bir dönem çeşitli mekanlarda rock ve punk tarzı müzik yapan bir grupta solistlik de üstlendi. Oyunculuk kariyerindeki kalıcı adımlarından birini ise 1993 yılında adım attığı ve tam on dört sene boyunca emek verdiği İstanbul Şehir Tiyatroları ile gerçekleştirdi. Bu köklü kurumda sahnelenen pek çok önemli klasikte başrole hayat verdi. Sanatçının bu dönem üstlendiği önemli roller şunlardır:
- Savaş ve Barış oyununda canlandırdığı Prens Andre karakteri,
- Othello eserindeki unutulmaz Iago performansı,
- Medea oyunundaki Jason rolü,
- Misyon oyunundaki Debuission karakteri.
Bu roller, onun sahnedeki güçlü oyunculuk yeteneğini pekiştiren en önemli basamaklar oldu.
Televizyon ve Sinemada Unutulmaz Karakterler
Tiyatro sahnelerindeki başarısını kamera önüne de taşıyan Daltaban, sinema dünyasına ilk kez 1994 yapımı Babam Askerde adlı filmle adım attı. Ayrıca beyaz perdedeki asıl büyük çıkışını ise 1999 yılında vizyona giren Salkım Hanımın Taneleri filmindeki Artin karakteriyle yaptı. Ermeni bir klarnetçiyi canlandırdığı bu roldeki etkileyici performansı, ona 5. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü'nü getirdi. Televizyon ekranlarında ise geniş kitlelerin hafızasına kazınan roller üstlendi. Özellikle Kınalı Kar dizisinde hayat verdiği Kanber karakteri, onun televizyon izleyicisi tarafından çok sevilmesini sağladı. Ardından gelen popüler yapımlardan biri olan Hırsız Polis dizisinde ise canlandırdığı Ali Rıza (Arıza) karakteriyle adeta bir fenomen haline geldi. Mavi'nin sorunlu ağabeyini canlandırdığı bu rol, oyuncunun ekranlardaki tanınırlığını zirveye taşıdı.
Tiyatroda Bir Dönüm Noktası: DOT ve Ödüllü Yönetmenlik Dönemi
Sanatçı, 2005 yılında hayat arkadaşı Özlem Daltaban ve Süha Bilal ile birlikte İstanbul merkezli DOT tiyatro topluluğunu kurarak sanat yönetmenliğini üstlendi. Çağdaş tiyatro metinlerini odağına alan topluluk, modern kent insanının hikayelerini çarpıcı bir dille sahneye taşıdı. Özellikle Büyük Britanya'da doğan in-yer-face (suratına tiyatro) akımının Türkiye'deki öncülerinden biri haline geldi. 2005-2018 yılları arasında yirmiye yakın oyunu sahneye koyan topluluk, 2005-2006 sezonunda Uluslararası Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (IATC) tarafından Yılın Tiyatro Ödülü ile ödüllendirildi. Daltaban'ın yönettiği Festen oyunu ise hem Türkiye Eleştirmenler Birliği Seçici Kurul Özel Ödülü'nü hem de 16. Sadri Alışık Ödülleri Yılın En İyi Yapım Yönetmeni unvanını kazandı. Yönetmenin uluslararası başarısı, 2017'de yönettiği Gergedanlar oyununun Edinburgh Uluslararası Tiyatro Festivali'nde sergilenmesiyle yeni bir boyuta ulaştı. Bu başarılı yapım, 2018 yılında İskoşya Tiyatro Eleştirmenleri Ödülleri'nde aralarında En İyi Yönetmen ödülünün de yer aldığı toplam dört ödül kazandı. 2021 yılında ise sanatçı, Bursa'da bulunan Nilüfer Kent Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmenliği görevini üstlenerek kariyerine yeni bir yön verdi. Sanatçı, Özlem Daltaban ile evli olup, çiftin 2004 doğumlu Arda Kuzgun adında bir oğlu bulunmaktadır.