Osmanlı'nın son dönemi ile Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında kalemi ve fikirleriyle adından söz ettiren Mehmet Emin Yurdakul, 13 Mayıs 1869 tarihinde İstanbul Beşiktaş'ta dünyaya gelmiştir. Edebiyat dünyasında hem "Millî Şair" hem de "Türk Şairi" unvanlarıyla adından övgüyle söz ettiren Yurdakul, Türk Millî Edebiyat akımının öncü isimleri arasında sarsılmaz bir yere sahiptir. Halkın sesini ve ulusal duyguları sade bir dille şiirlerine taşıyarak dönemin edebiyat anlayışında büyük bir dönüşüm başlatmıştır. Hem Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ında hem de TBMM çatısı altında çok sayıda dönemde milletvekili olarak yer alarak ülkesine hizmet etti.
Geleceğin ünlü şairinin çocukluk yılları İstanbul'un hareketli semti Beşiktaş'ta geçti. Babası balıkçı Salih Reis, annesi Emine Hatun'dur. İlk eğitimini Beşiktaş Askeri Rüştiyesi'nde tamamlayan Mehmet Emin, sonrasında Mekteb-i Mülkiye'nin İdadi kısmına kayıt yaptırarak öğrenimini bir adım öteye taşısa da buradan mezun olmadan ayrıldı. Ancak okulunu yarıda bırakarak devlet memurluğuna adım atmayı tercih etti. Öğrenme tutkusu sönmeyen genç adam, 1899 yılında İstanbul Hukuk Mektebi'ne kaydolarak eğitimine geri döndü. Bir süre burada hukuk eğitimi aldıktan sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde yükseköğrenim görmeyi hayal ederek okuldan ayrıldı. Ne var ki koşullar elvermediği için bu hayalini hayata geçiremedi ve yeniden memuriyete dönmek durumunda kaldı.
Edebi Hayatın Başlangıcı ve Ün Kazandıran Şiirler
Devlet dairesinde çalışmaya başlayan Mehmet Emin Bey, Sadrazam Cevat Paşa'nın referansıyla Rusumat Evrak Dairesi'ne girdi. 1897 yılından 1907 yılına kadar süren on yıllık dönemde Rüsumat Evrak Müdürü olarak sorumluluk üstlendi. Memuriyet hayatı devam ederken kalemiyle de Türk edebiyatında yeni bir çığır açmaya hazırlanıyordu. 1897'de Osmanlı ile Yunanistan arasındaki savaş sürerken, Selanik'te yayınlanan Asır Gazetesi'nde ilk şiirini okurlarla buluşturdu. Eser, edebiyatımızda çığır açan ünlü "Cenge Giderken" şiiridir. Vatan sevgisini ve milli duyguları çoşkulu bir dille anlatan bu şiir, şairin kısa sürede geniş kitleler tarafından tanınmasını sağladı.
Edebi başarısını pekiştirmek isteyen şair, 1899 yılında "Türkçe Şiirler" başlığı altında bir şiir dergisi çıkararak yayın dünyasına adım attı. Eserleri sadece bu dergiyle sınırlı kalmadı; dönemin prestijli yayın organlarında da boy gösterdi. İstanbul'da Servet-i Fünûn dergisinde, Selanik'te çıkan Çocuk Bahçesi'nde ve İzmir merkezli Muktebes dergisinde şiirlerini yayınlayarak edebi kimliğini güçlendirdi. Sade Türkçe ve hece ölçüsüyle kaleme aldığı eserleri, halkçı ve ulusçu fikirlerin yayılmasında önemli bir köprü görevi üstlendi.
Siyasi Çalkantılar, Valilikler ve Türk Ocağı Dönemi
Mehmet Emin Bey, edebi kimliğinin yanı sıra dönemin aktif siyasi oluşumu İttihat ve Terakki Cemiyeti içinde yer alıyordu. Şiirlerinde mevcut hükümet yönetimini eleştiren ifadelere yer vermesi, onun İstanbul'dan uzaklaştırılmasına yol açtı. 1907 yılında Erzurum'da görevlendirilen şair, II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinin ardından Trabzon'a tayin edildi. Sultan II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan 31 Mart Olayı'nın ardından yeniden başkente çağrıldı ve Bahriye Nezareti Müsteşarlığı görevine getirildi. Ancak kendisi bu idari görevi kabul etmedi. Bunun yerine 1909 yılında Hicaz valisi, 1910 yılında ise Sivas valisi olarak atandı. Valilik görevlerinde aktif çalışmasının engellendiğini belirten Mehmet Emin Bey, 1910 yılında görevinden istifa ederek İstanbul'a döndü.
İstanbul'a dönüşünün ardından kültürel alanda önemli adımlar attı. Ahmet Ağaoğlu, Dr. Fuat Salih ve Ahmet Ferit Bey gibi isimlerle bir araya gelerek Türk kültürü, dili ve sanatının geliştirilmesi amacıyla Türk Ocağı derneğini kurdu. Derneğin kurucu genel başkanı olan Yurdakul, aynı zamanda Türk Yurdu Dergisi'nin sorumluluğunu üstlendi. Ancak derginin ilk sayısı henüz basılmadan İttihat ve Terakki Cemiyeti ile fikir ayrılığı yaşadı. Bu anlaşmazlık sonucunda yeniden Erzurum valiliğine atandı ve 1912 yılında bu görevdeyken emekliliğe sevk edildi. Emekliliğinin ardından vakit kaybetmeden İstanbul'a dönen yazar, Türkçülük düşüncesini geniş kitlelere yaymak amacıyla yayıncılık faaliyetlerini sürdürdü.
Meclis Kürsüsünden Millî Mücadele Yıllarına Siyasi Hayatı
1913 yılında yeniden aktif siyasete giren Mehmet Emin Bey, Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Musul milletvekili olarak yer aldı. Siyasi çalışmalarının yanı sıra milli kült çalışmalarını da aksatmadı. Türk Ocakları'nın 1918 yılında düzenlenen kongresinde Ziya Gökalp ve Hamdullah Suphi ile birlikte "Hars ve İlim Heyeti" üyeliğine seçildi. Siyasi arenadaki etkinliğini sürdüren şair, 1919 yılındaki seçimler öncesinde Millî Türk Fırkası'nın kurucuları arasına katıldı.
Cumhuriyet'in ilanından sonra da siyaset sahnesinde kalmaya devam eden Yurdakul, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde farklı dönemlerde milletvekilliği yaptı. Milli Mücadele sonrasındaki bu yeni dönemde parlamentoda görev aldığı başlıca bölgeler şunlardır:
- II. ve III. Dönem Karahisar-ı Şarki (Şebinkarahisar) Milletvekili
- V. ve VI. Dönem Urfa Milletvekili
- VII. Dönem İstanbul Milletvekili
Bu süreçte ayrıca II. Dönem İrşad Encümeni Reisliği görevini yürüttü. Yaşamı boyunca Türkçülük düşüncesini şiirleriyle ve siyasi duruşuyla savunan Millî Şair, 14 Ocak 1944'te İstanbul'da hayata gözlerini yumdu.