Milli Mücadele ruhunun Anadolu'da filizlendiği dönemlerde büyük sorumluluklar üstlenen Hacı Feyzi Bey, yani bilinen adıyla Mehmet Celayır, 1849 yılında Elazığ'ın tarihi ilçesi Keban'da dünyaya gelmiştir. Osmanlı'nın son döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna uzanan tarihi süreçte önemli roller üstlenen Celayır, vatanın bağımsızlık mücadelesinde adından söz ettirmiştir. Kendisi, genç yaşta aldığı sağlam eğitimle yerel bürokraside hızla yükselerek vatanına hizmet etmeye başlamıştır.
Keban'dan Siyasete Uzanan İlk Yılları ve Eğitimi
Eğitim hayatına önem veren Mehmet Celayır, o dönemin nitelikli okullarından biri olan Rüştiye'den mezun olarak öğrenimini tamamlamıştır. Diplomasını aldıktan sonra memleketi Keban'da devlet hizmetine girmiştir. Burada gerçekleştirdiği başarılı çalışmaların ardından Keban Mal Müdürlüğü görevine getirilerek mali alanda büyük tecrübeler kazanmıştır. Bu görev, onun yönetim becerilerini pekiştirmiştir.
Milli Mücadele Dönemi ve Erzurum Kongresi Delegeliği
Anadolu'nun işgal tehdidi altında olduğu kritik günlerde vatansever duruşuyla ön plana çıkan Hacı Feyzi Bey, kurtuluş meşalesinin yakıldığı tarihi adımlara doğrudan katılmıştır. Bu doğrultuda, ülkenin kaderini tayin eden en önemli toplantılardan biri olan Erzurum Kongresi'nde Elaziz (Elazığ) delegesi olarak görev üstlenmiştir. Kongre delegeliği esnasında aldığı kararlarla bölgesinin sesini tüm yurda duyurmayı başarmıştır.
Milletvekilliği Yılları ve Hayatı
Erzurum Kongresi'ndeki başarılı temsilinin ardından, yeni Türk devletinin temellerinin atıldığı TBMM I. Dönem çalışmalarında aktif olarak yer almıştır. Böylece, Elaziz Milletvekili sıfatıyla parlamento tarihine kentin ilk temsilcisi olarak geçme şerefine nail olmuştur. Meclis kürsüsünde hem Elazığ halkının sorunlarını dile getirmiş hem de genç cumhuriyetin kuruluş yasalarının hazırlanmasına omuz vermiştir. Siyasi başarılarının yanı sıra düzenli aile yaşantısıyla da çevresine örnek teşkil eden siyasetçi, evliydi. Kendisi, dokuz çocuk sahibi bir aile babası olarak hayatını sürdürmüştür. Yaşamı boyunca üstlendiği tüm görevlerde üstün bir vatanseverlik örneği sergileyen ve Elazığ'ın hafızasında silinmez izler bırakan Hacı Feyzi Bey, 18 Aralık 1940 tarihinde vefat etmiştir.
Mehmet Celayır'ın Kariyerindeki Dönüm Noktaları
- Rüştiye Eğitimi: Dönemin modern eğitim kurumunda okuyarak bürokratik kariyerine zemin hazırlamıştır.
- Keban Mal Müdürlüğü: Kamu maliyesinde görev alarak idari yeteneklerini geliştirmiştir.
- Erzurum Kongresi Delegeliği: Elaziz temsilcisi olarak kurtuluş mücadelesinin en kritik meclisinde yer almıştır.
- Elaziz Milletvekilliği: TBMM'nin birinci döneminde Elazığ'ın ilk milletvekili olarak kurucu mecliste görev yapmıştır.