Türk akademisinin uluslararası ilişkiler disiplinindeki saygın isimlerinden Prof. Dr. Ersin Onulduran, 1945 yılında Bandırma'da dünyaya gözlerini açtı. Değerli akademisyen, 1 Mart 2021 tarihinde aramızdan ayrıldı. Siyaset bilimi ve dış politika kuramlarına getirdiği derin yorumlarla tanınan Onulduran, uzun yıllar görev yaptığı Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde (Mülkiye) binlerce öğrenci yetiştirdi. O, sadece yerel düzeyde değil, küresel ölçekteki akademik ve bürokratik çalışmalarıyla da Türkiye'nin dünya ile entegrasyonuna öncülük etti. Amerika Birleşik Devletleri'nde aldığı nitelikli eğitim ve sonrasındaki akademik adımları, onun vizyoner kimliğinin inşasında en büyük pay sahibi oldu. Evli ve bir çocuk babası olan profesör, hayat arkadaşı Judith Onulduran ile de ABD'deki lisansüstü eğitim yıllarında yollarını birleştirmişti.
Amerika'da Şekillenen İlk Akademik Yıllar
Onulduran, yükseköğrenim yolculuğuna ilk adımı başkentte attı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde başladığı lisans eğitiminde parlak bir başarı gösterdi. Buradaki başarısı ona yeni akademik kapılar açtı. Akademik potansiyeli sayesinde henüz üçüncü sınıf öğrencisiyken, 1966 yılında o dönemki adıyla Claremont Men's College'a geçiş yaptı. Amerika Birleşik Devletleri'nde yer alan bu prestijli kurumda Siyaset Bilimi alanındaki eğitimini tamamlayarak mezun oldu. Yüksek lisans için Kaliforniya'ya yöneldi. Kaliforniya Eyalet Üniversitesi bünyesinde Uluslararası İlişkiler alanında yüksek lisans derecesini başarıyla kazandı. Bu sürecin hemen ardından akademik uzmanlığını daha da derinleştirmek amacıyla doktora çalışmalarına başladı. Siyaset Bilimi alanındaki doktora unvanını, yine ABD'nin seçkin eğitim kurumlarından biri olan University of Southern California'da yaptığı çalışmalarla elde etti. Bu uzun ve meşakkatli eğitim süreci, onun kuramsal altyapısını dünya standartlarında biçimlendirdi. Amerika'da edindiği engin bilgi birikimi, Türkiye'deki akademik hayatında sergileyeceği başarıların da temel harcını oluşturdu.
Mülkiye Bünyesinde Geçen Onlarca Yıl
Amerika'daki akademik donanımını ülkesine taşımak isteyen Ersin Onulduran, 1973 yılında Türkiye'ye geri döndü. Ülkesine hizmet etmek onun en büyük tutkusuydu. Kendi mezun olduğu kuruma, yani Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne asistan olarak girdi. Mülkiye koridorlarında başlayan bu yeni dönem, onun hayatının yaklaşık kırk yılını adayacağı büyük bir hizmet serüvenine dönüştü. Fakültedeki başarılı çalışmaları ve ürettiği bilimsel makaleler sayesinde 1983 yılında Doçentlik derecesine yükseldi. Bu başarısını profesörlük unvanı izledi. Akademik basamakları hızla tırmanan Onulduran, 1989 yılında ise aynı kürsüde Profesör unvanını almaya hak kazandı. Çalışmalarında kuramsal derinliğe büyük önem veren Onulduran, literatüre kazandırdığı eserlerle de adından sıkça söz ettirdi. Gerek Türkçe gerekse yabancı dillerde kaleme aldığı kitaplar, özellikle şu temel başlıklar üzerinde yoğunlaşmaktaydı:
- Türk dış politikası ve diplomatik ilişkiler
- Demokratik sistemlerin temeli olan siyasi partiler
- Küresel sistemin işleyişini açıklayan uluslararası ilişkiler kuramları
Kendi özgün makale ve kitaplarının yanı sıra, dünya çapında kabul görmüş teorisyenlerin eserlerini Türkçeye çevirerek akademiye büyük bir katkı sundu. Bu doğrultuda, Kenneth Waltz ve George Quester gibi alanın dev isimlerinin ortaklaşa hazırladığı "Uluslararası İlişkiler Kuramı ve Dünya Siyasal Sistemi" adlı başucu eserini Türk akademisyenlerin ve öğrencilerinin hizmetine sundu. Uzun yıllar boyunca hem Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde öğretim üyeliği hem de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanlığı görevlerini yürüttü. Üniversitede idari rolleri üstlenmekten de geri durmayan Onulduran, bir dönem Yabancı Diller Yüksekokulu Müdürü olarak da sorumluluk üstlendi. Takvimler 19 Ekim 2012 tarihini gösterdiğinde ise, kırk yıla yaklaşan bu gurur dolu mesaiyi noktalayarak emekliye ayrıldı.
Uluslararası Köprüler ve Kültürel Diplomasi
Prof. Dr. Ersin Onulduran, akademik çalışmaları sınıf duvarlarının ötesine taşımayı başarmış bir entelektüeldi. O, teoriyle pratiği harmanlayan bir liderdi. Üniversitedeki yoğun temposunun yanında, Türkiye'nin dış politika vizyonunu şekillendiren sivil ve yarı resmi kuruluşlarda kritik roller üstlendi. Bu doğrultuda Foreign Policy Institute bünyesinde Yönetim Kurulu Üyesi olarak aktif bir şekilde görev aldı. Burada, küresel gelişmeleri yakından takip ederek Türkiye'nin dış dünyadaki algısına dair önemli katkılarda bulundu. Onun kariyerindeki en belirgin idari ve diplomatik rollerden biri de Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki eğitim ilişkilerini yönetmek oldu. 1986 yılından 2010 yılına kadar geçen uzun süre zarfında, kamuoyunda Fulbright Eğitim Komisyonu olarak da bilinen Türkiye-ABD Kültürel Mübadele Komisyonu'nda Genel Sekreterlik vazifesini yürüttü. Çeyrek asra yakın bu görev süresinde yüzlerce Türk gencinin Amerika'da, Amerikalı araştırmacıların ise Türkiye'de eğitim görmesine vesile olan köprüleri kurdu. Görevi daha sonra Ersel Aydınlı devraldı. Emeklilik günlerinde de üretkenliğini asla yitirmeyen Onulduran, birikimini stratejik düşünce kuruluşları vasıtasıyla aktarmayı sürdürdü. Bilge Adamlar Kurulu üyeliğine seçilen profesör, güncel olayları ve dış politikadaki kırılmaları analiz etmeye devam etti. Özellikle Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi'nin yayınları üzerinden güncel gelişmeleri ve dış politika konularını titizlikle yorumlayarak hem karar alıcılara hem de kamuoyuna kıymetli bir perspektif sundu. Aynı zamanda yerel, ulusal ve uluslararası seviyede yayın yapan basın kuruluşlarına verdiği mülakatlar ve yaptığı vizyoner analizlerle son nefesine kadar Türk dış politikasının ve stratejisinin pusulası olmayı sürdürdü.