Amerika Birleşik Devletleri'nin Mississippi eyaletinde 1943 yılında dünyaya gelen Diane Sunar, 1972 yılından itibaren Türkiye'de akademik hayatını şekillendiren, modern sosyal psikolojinin gelişimine ve AÇEV gibi köklü kurumlara yön veren öncü bir bilim insanıdır. Amerika Birleşik Devletleri'nde başlayan yaşam serüveni, Berkeley'de tamamladığı sosyal psikoloji doktora derecesinin ardından yerleştiği Türkiye'de yarım asrı aşan uzun bir süre boyunca kesintisiz şekilde devam etmiştir. Burada hem ODTÜ hem de Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde psikoloji alanının kurumsallaşmasında kritik görevler üstlenmiştir.
Amerika'dan Türkiye'ye Uzanan Yaşam Yolculuğu
Çocukluk yıllarını Mississippi'de geçiren Diane Sunar, ailesinin kararıyla 1954 senesinde California eyaletine taşınmıştır. Ortaöğrenimini bu eyalette tamamladıktan sonra Whittier College bünyesinde tam burslu olarak İngiliz Edebiyatı lisans eğitimi almıştır. Edebiyat eğitimi devam ederken seçmeli olarak aldığı kişilik psikolojisi dersi, onun gelecekteki kariyer yönünü tamamen değiştirmiştir. Son sınıftayken sınıf arkadaşı İlkay Sunar ile evlendi. Bu evlilik ömür boyu sürecek bir birlikteliğin ilk adımıydı. Lisansüstü eğitim almak amacıyla eşiyle birlikte Berkeley'e taşınan araştırmacı, burada geçirdikleri süre zarfında Oakland bölgesinde sosyal hizmet uzmanı olarak görev alarak çok önemli pratik deneyimler kazanmıştır. Bu süreçte insan psikolojisine olan ilgisi giderek artmıştır. Özellikle Erik Erikson tarafından kaleme alınan ünlü eseri okuduktan sonra bu alanda derinleşmeye karar vermiştir. Berkeley bünyesinde sosyal psikoloji doktorasına başladı. Psikoloji disiplinine sonradan geçiş yaptığı için akademik sürecin başında çeşitli teorik zorluklarla karşılaşsa da Roger Brown tarafından kaleme alınan klasik yapıt ona büyük bir ilham kaynağı olmuştur. Bu yapıt onun çalışmalarına büyük katkı sundu. Doktora tezini tamamlamaya çok az bir zaman kala, 1972 yılında eşiyle birlikte Türkiye'ye göç etmiştir.
Türkiye'de Akademik Temellerin Atılması ve Boğaziçi Yılları
Türkiye'ye yerleşmesinin hemen ardından başkent Ankara'da çalışmaya başlayan akademisyen, Berkeley yıllarından arkadaşı Çiğdem Kağıtçıbaşı vasıtasıyla Orta Doğu Teknik Üniversitesi kadrosuna resmi olarak katılmıştır. Buradaki değerli çalışmalarına 1979 yılına kadar devam etti. Takvimler 1979 yılını gösterdiğinde eşiyle birlikte İstanbul'a taşınma kararı alan bilim insanı, Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde tam yirmi üç yıl boyunca sürecek olan oldukça verimli bir döneme adım atmıştır. O dönemde üniversitede bağımsız bir psikoloji bölümü bulunmamaktaydı. Bu sebeple çalışmalarına ilk olarak Sosyal Bilimler Bölümü çatısı altında devam etmiştir. Bölüm kurulunca hemen oraya geçiş yaptı. Burada geçirdiği uzun yıllar boyunca çok sayıda öğrenci yetiştirmiş ve akademik dünyaya katkı sağlamıştır.
Bilgi Üniversitesi, Toplumsal Projeler ve Alınan Ödüller
Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde geçirdiği uzun ve başarılı yılların ardından, 2002 senesinde İstanbul Bilgi Üniversitesi çatısı altında yepyeni bir psikoloji bölümü kurmak ve yapılandırmak amacıyla emekliye ayrılarak yeni görevine başlamıştır. Bilgi Üniversitesi'nde psikoloji bölüm başkanlığı ve dekanlık gibi önemli idari sorumluluklar üstlenmiştir. Üniversitenin senato ve yönetim kurulunda da aktif görevler üstlenen Sunar, 2018 yılında emeritus profesör unvanına layık görülmüştür. Akademik kariyeri boyunca sadece Türkiye'de kalmamış, ABD'deki seçkin yükseköğretim kurumlarında da konuk öğretim üyesi olarak dersler vermiştir.
Farklı psikolojik disiplinleri sentezleyen Sunar, özellikle şu temel alanlarda kapsamlı araştırmalar yürütmüştür:
- Sosyal psikoloji ve gelişim psikolojisi
- Kültürlerarası psikoloji ve evrimsel psikoloji
- Sağlık psikolojisi ve çocuk gelişimi
Akademik faaliyetlerinin yanı sıra Çiğdem Kağıtçıbaşı ve Sevda Bekman ile gerçekleştirdiği ortak çalışmalar, Anne-Çocuk Eğitim Vakfı'nın (AÇEV) kuruluş felsefesini oluşturmuştur. Halen bu vakfın danışma kurulunda yer alan profesör, Türk Psikologlar Derneği dahil birçok meslek örgütünün de aktif üyesidir. Meslek hayatı boyunca ulusal ve uluslararası kongrelerde bildiriler sunmuş, prestijli dergilerde yayın kurulu üyeliği yapmıştır. Kendisine 2017 yılında Doğu Akdeniz Üniversitesi tarafından Yaşam Boyu Başarı Ödülü takdim edilmiştir. Benzer şekilde 2020 senesinde de Türk Psikologlar Derneği İstanbul Şubesi tarafından Yaşam Boyu Katkılar Ödülü ile onurlandırılmıştır. Diane Sunar, evliliğini sürdürmekte olup Sibel ve Kenan adında iki çocuk annesidir. Aktif akademik çalışmalarına bugün de devam etmektedir.