Baba Behbud, 1897 yılında Kafkasya'nın kadim kültür merkezlerinden Şuşa kentinde dünyaya gözlerini açtı. Henüz gencecik bir delikanlıyken adım attığı askeri kariyerinde önce kendi vatanı olan Azerbaycan Cumhuriyeti ordusunda, ardından ise kardeş ülke Türkiye Cumhuriyeti'nin kurtuluş mücadelesinde cepheden cepheye koşarak tarihe geçti. Karabağ'da ayrılıkçı Ermeni çetelerine ve Bakü'yü işgal eden Bolşevik kuvvetlerine karşı amansız mücadeleler verdi. Vatanının Sovyetler tarafından işgal edilmesinin ardından silah arkadaşlarıyla birlikte İran üzerinden Anadolu'ya geçmek zorunda kaldı. Kurtuluş Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde kritik roller üstlenen bu kahraman subay, ömrünün 35 yılını Türk Silahlı Kuvvetlerine adayarak albay rütbesiyle emekli oldu.
Gence Askeri Okulu'ndan Karabağ Cephesine
Azerbaycan'ın 1918 yılında bağımsızlığını ilan etmesi, genç Baba Behbud için tarihi bir dönüm noktası oldu. Mayıs ayında Gence kentinde faaliyete geçen askeri okula kaydını yaptıran Behbud, buradaki eğitimini başarıyla tamamladı. Mezuniyetinin hemen ardından Karabağ Süvari Alayı bünyesinde subay olarak görev yapmaya başladı. Genç askerin ilk görev yeri, ayrılıkçı Ermeni çetelerinin faaliyet gösterdiği Şuşa ve çevre bölgeler oldu. Gösterilen üstün gayretler meyvesini verdi. Ocak 1919'daki askeri teftiş sırasında Baba Bey'in birliği, sergiledikleri kahramanlıklardan ötürü Harbiye Nazırı'ndan bizzat teşekkür aldı.
Askeran Zaferi ve Bolşevik İşgaline Karşı Karabağ Direnişi
Kafkasya coğrafyasında o yıllarda sular hiç durulmadı. 21 Mart 1920 tarihinde Taşnak kuvvetleri, Askeran geçidinde konuşlu Cavanşir piyade alayına ani bir baskın düzenledi. Askeran geçidinin işgalcilerin eline geçmesi, bölgede geniş çaplı bir halk ayaklanmasının fitilini ateşledi. Azerbaycan ordusu, 26 Mart'ta Askeran yönþndeki düşman mevzilerine karşı geniş çaplı bir karşı taarruz başlattı. Baba Behbud, bu çetin muharebede süvari birliğinin başında cesurca çarpıştı. Türk tarihinin önemli sayfalarından biri olan bu amansız çatışmalar, nisan ayı ortalarında Azerbaycan ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandı. Düşman unsurları bölgeden tamamen temizlendi.
Ancak bu zaferin sevinci uzun sürmedi. Yaşanan bu işgalin neticesinde Azerbaycan Cumhuriyeti, Sovyet Rusya'nın askeri ve siyasi egemenliği altına girdi. Vatanının bağımsızlığını kaybetmesini kabullenemeyen Baba Bey, Bolşeviklere karşı başlayan direniş hareketlerine katıldı. Nuru Paşa önderliğinde başlatılan Karabağ Ayaklanması'nda süvari birliğiyle ön saflarda çarpıştı. 3-4 Haziran 1920 gecesi harekete geçen isyancılar, iki gün sonra Şuşa'daki Sovyet yönetimini devirmeyi başardı. Şuşa Devrim Komitesi üyeleri tutuklandı ve bölgedeki milli güçlerin komutası Albay Zeynalov'a devredildi.
Fakat Kızıl Ordu'nun teknolojik ve sayısal üstünlüğü karşısında direnmek imkansızdı. Zırhlı araçlar ve askeri uçaklarla saldıran Sovyet güçleri, 10 Haziran'da isyancıları geri çekilmeye zorladı. Karabağ ayaklanmasının başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Baba Behbud, Albay Nuh Bey Sofiyev komutasındaki Azerbaycan ordusunun hayatta kalan unsurlarıyla birlikte Garyagin ve Cebrayil istikametine doğru zorlu bir geri çekilme harekatı başlattı. Bu zorunlu geri çekilişin ardından, Aras Nehri'ni aşarak İran topraklarına sığındılar.
Anadolu'ya İltica ve Doğu Cephesi
Sovyet işgaline boyun eğmeyen Azerbaycan askerlerinin bir kısmı Zengezur üzerinden Nahçıvan'a geçerken, Baba Bey'in grubu ise Hudaferin istikametinden İran'a yöneldi. Burada toparlanan birlikler, Türk sınırına doğru ilerleyerek bağımsızlık mücadelesi veren Anadolu topraklarına ulaştı. Sınıra yaklaşıldığında komutayı Samet Bey Rafibeyli üstlendi. Bu kafile, Haziran ve Temmuz aylarında sırasıyla Doğubayazıt, Hasankale ve Erzurum'a intikal etti. Erzurum topraklarında bir araya gelen bu vatansever Azerbaycan askerleri, Kurtuluş Savaşı mücadelesine çok kritik bir destek sağladı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınan özel bir kararla, aralarında Baba Behbud'un da yer aldığı bin iki yüz kişilik Azerbaycan birliği, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki XV. Kolordu saflarına dahil edildi. Bu kapsamda oluşturulan 1.200 kişilik birlikte şu askeri unsurlar yer almaktaydı:
- Süvari alayı
- Piyade alayı
- Topçu bataryası
Bu kapsamda süvari alayı, piyade alayı ve topçu bataryasından oluşan birlik, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde aktif mücadele verdi. Baba Behbud, Doğu Ordusu saflarında gösterdiği kahramanlıklarla Türk askeri tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Milli Mücadele'nin zaferle taçlanmasının ardından Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına kabul edilen ve Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde otuz beş yıl boyunca şerefle hizmet veren Baba Behbud, albaylık rütbesiyle askeri kariyerini noktaladı.