Türk siyasi ve sosyal yaşamının önemli figürlerinden biri olan siyasetçi ve yazar Aykut Edibali, 13 Nisan 1942 tarihinde Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde dünyaya geldi. Hayatı boyunca kaleme aldığı eserler, fikir yazıları ve kuruculuğunu üstlendiği siyasi partilerle Türkiye'nin yakın tarihinde derin izler bırakan Edibali, 14 Ocak 2022'de Ankara'da vefat etti. Genç yaşlardan itibaren hukuk eğitimiyle harmanladığı entelektüel birikimini, "Yeniden Millî Mücadele" adı altında başlattığı toplumsal hareketle sahaya yansıtan tecrübeli lider, Millî Mücadele kadrolarının partileşmesiyle Türk siyasetinde aktif bir aktör haline geldi.
Eğitim Hayatı ve Yeniden Millî Mücadele Hareketi
Afyonkarahisar'da ilk ve orta dereceli öğrenimini tamamladı. Ardından yükseköğrenim için İstanbul'a gitti. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezuniyetinin ardından, ülkenin kaderini etkileyecek yeni bir sosyal oluşuma öncülük etti. Liderliğini yürüttüğü bu toplumsal ve entelektüel uyanış, Türk siyasi literatürüne Yeniden Millî Mücadele adıyla geçti. Düşüncelerini geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla çeşitli yayın organlarında kalem oynatan Edibali, fikir dünyasını zenginleştiren şu dergilerde makaleler yayınladı:
- Yeniden Millî Mücadele
- Bayrak
- Pınar
- Çınar
- Gerçek
- Çağrı
Bu yayın organlarındaki yazılarıyla Türk gençliğine ve aydınlarına yeni bir perspektif sunmayı hedefledi.
Siyasi Kariyeri ve Partileşme Süreci
Fikir hareketinin ardından kurumsallaşma adımları atan kadrolar, 1984 senesinde Islahatçı Demokrasi Partisi'nin (IDP) kuruluşunu gerçekleştirdi. Edibali, kurucu genel başkan olarak göreve başladı. 1991 yılına gelindiğinde Türk siyasetinde "üçlü ittifak" adıyla anılan büyük bir iş birliği protokolünün mimarlarından biri oldu. Bu ortaklıkta yer alan siyasi yapılar şunlardır:
- Refah Partisi
- Milliyetçi Çalışma Partisi
- Islahatçı Demokrasi Partisi
Seçim ittifakının neticesinde, 19. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) Kayseri Milletvekili sıfatıyla girdi. Parlamentodaki yasama faaliyetlerinin ardından partilerin bütünleşmesi yönünde adımlar atıldı. Islahatçı Demokrasi Partisi'nin 23 Kasım 1992 tarihinde düzenlenen 2. Olağan Kongresi, Türk sağında tarihi bir birleşmeye sahne oldu. Tarihi nitelikteki bu kongre salonunda Islahatçı Demokrasi Partisi, Birlik Barış Partisi ve Bayrak Partisi delegelerinin ortak iradesiyle birleşerek Millet Partisi çatısı altında tek bir güç haline geldi. Genel başkanlığa yine Aykut Edibali seçildi.
Kendine has fikir dünyasında şekillendirdiği "Muhteşem Türkiye" ideali, onun siyaset yapma felsefesinin temelini oluşturuyordu. Kendine has bu hedefi yaşatmak adına ömrünün son yıllarına kadar siyasi mücadelesini kararlılıkla sürdüren Edibali, Millet Partisi'nin Mayıs 2012'de gerçekleştirilen genel kuruluna tek liste ile aday olarak katıldı ve genel başkanlığa seçildi.
Kıbrıs Tezi ve Vefatı
Aykut Edibali, yalnızca iç siyasetle sınırlı kalmayıp dđş politika hususunda da stratejik yaklaşımlar geliştirdi. Kıbrıs Barış Harekâtı'nın düzenlendiği 1974 yılında "Türkiye'nin Kıbrıs Politikası ne Olmalıdır" başlıklı bir kitap kaleme aldı. Bu eserinde, Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilan edilmesini ve adanın Türkiye'ye bağlanmasını savundu. O dönem için oldukça ileri görüşlü olan bu tezler, onun dđş politikaya bakış açısını yansıtmaktadır.
Ömrünün son demlerine kadar fikir üretmeye devam eden tecrübeli siyasetçi, 14 Ocak 2022'de Ankara'da yaşama gözlerini yumdu. Cenazesi 16 Ocak 2022 tarihinde İstanbul'a getirilerek Nakkaştepe Mezarlığı'na defnedildi. Ardında zengin bir entelektüel miras ve kendine sadık bir siyasi kadro bıraktı.