Atilla Manizade, 1934 yılında Kıbrıs'ın Baf kasabasında doğan ve 10 Temmuz 2016'da vefat eden, Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli opera sanatçılarından biridir. İstanbul Devlet Operası bünyesinde birinci erkek bas vokalist olarak görev yapan Manizade, asıl büyük şöhretini ise yurt dışında sergiledişi başarılı sahne performanslarıyla kazanmıştır. Çok yönlü kişiliğiyle öne çıkan sanatçı, hem mimarlık hem de şan eğitimi alarak sanat hayatını zenginleştirmiştir.
Kıbrıs'tan İstanbul'a ve Almanya'ya Uzanan Eğitim Yılları
Eğitim hayatına Kıbrıs'ta başlayan sanatçı, ortaokulu burada tamamladı. Ailesinin Türkiye'ye göç etme kararı almasının ardından ortaöğrenim hayatına İstanbul'daki Pertevniyal Lisesi'nde devam etti. Yükseköğrenim dönemi ise onun çok yönlü yeteneklerini ortaya koyduğu bir süreç oldu. Bir yandan İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nde akademik eğitimini sürdürürken, diğer yandan İstanbul Devlet Konservatuvarı Şan Bölümü'ne kaydolarak müzik alanındaki ilk ciddi adımlarını attı. Her iki okuldan da başarıyla mezun olduktan sonra, kariyerini ve müzik bilgisini derinleştirmek amacıyla Almanya'ya gitmeyi tercih etti. Bavyera eyaletinde profesyonel olarak mimar olarak çalışırken, müzikal çalışmalarına ara vermedi. Bu süreçte Alman operası üzerinde uzmanlaşarak Batı müziğinin inceliklerine hâkim oldu. Ayrıca Almanya genelinde çeşitli resital ve konserler vererek adını duyurmaya başladı.
İstanbul Sahnelerinden Dünya Arenasına
Türkiye'de opera sanatçılığının gelişim sürecine büyük katkı sunan Manizade, 1960 yılında İstanbul Devlet Operası'nın ilk temsilinde rol almak üzere ülkesine geri döndü. Bu tarihi temsilin kadrosunda yer alan sanatçı, kısa sürede kurumun önde gelen bas solistlerinden biri haline geldi. Uluslararası alandaki kariyeri ise 1967 yılında konuk sanatçı olarak gittiği Üsküp Operası'nda sahnelenen Aşk İksiri eserindeki başarısıyla ivme kazandı. Doğu Avrupa'da ses getiren performanslarına devam eden Manizade, 1973 yılında Çekoslovakya sahnelerinde Dr. Bartolo ve Don Pasquale rolleriyle seyirci karşısına çıktı. Ardından 1974'te Figaro, 1975'te ise Osmin karakterlerine hayat vererek geniş ses tonuyla dikkat çekti. Sanat yaşamı boyunca özellikle Türkleri konu alan operalarda canlandırdığı karakterlerle tanınan usta sanatçı, dünya çapında ses getiren çok sayıda eserde başrol üstlendi.
Manizade'nin kariyeri boyunca özellikle seçkinleştiği ve hafızalara kazınan başlıca rolleri şunlardır:
- Figaro
- Kral Philîp
- Don Pasquale
- Don Basilio
- Mephisto
Global Başarılar ve Ülkesine Bıraktığı Büyük Miras
Kariyeri boyunca yurt dışındaki operalarda sergiledişi performanslarla asıl küresel şöhretine kavuşan sanatçı, otuzu aşkın dünya kentinde sahne aldı. Sanatçının başarıyla sahne aldığı başlıca şehirler şunlardır:
- Londra, Bonn, Frankfurt ve Viyana
- Sassari, Prag ve Belgrad
- Sofya, Plovdiv, Budapeşte ve Biikreş
- Varşova, Leningrad ve Moskova
Sanatçı, bu dev sahnelerde sergiledişi kırktan fazla operayı kapsayan geniş repertuvarıyla Türk opera sanatını dünyada gururla temsil etti. Sahne kariyerinin yanı sıra akademik dünyaya da büyük katkı sağlayan Manizade, İstanbul Devlet Konservatuvarı bünyesinde dersler vererek yeni nesil opera sanatçılarının yetişmesinde önemli rol oynadı. Ailesiyle Türkiye'ye göç ettiği ilk yıllardan itibaren sanata adadığı ömründe, 1984 yılında bir yıllığına İstanbul Devlet Opera ve Balesi genel müdürlüğü görevini de üstlendi. 1992 yılında Sofya Senfoni Orkestrası ile birlikte doldurduğu iki opera CD'si, ülkemizde yayınlanan ilk opera CD'leri olma özelliğini taşımaktadır. Sanata olan üstün hizmetleri neticesinde 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanıyla taçlandırıldı. 1999 yılında emekli olan ve 10 Temmuz 2016 tarihinde yaşamını yitiren usta bas, Türk opera tarihine adını altın harflerle yazdırdı.