Ali Sami Yen, 20 Mayıs 1886'da İstanbul'un Kandilli semtinde dünyaya gelen ve ülkede futbolun kurumsallaşmasına öncülük eden efsanevi bir spor insanıdır. Edebiyat dersinde arkadaşlarıyla aldığı tarihi kararla Galatasaray Spor Kulübü'nü kuran Yen, Türk sporunun gelişiminde devrim yaratmıştır. Spor yapmaya henüz on beş yaşındayken başlamıştır.
Babası Şemseddin Sami Fraşeri, Arnavutluk'un Frashëri köyünden gelerek Osmanlı dünyasına ansiklopedi ve edebiyat alanında çok önemli eserler kazandıran saygın bir aydındır. Meşhur entelektüelin ikinci oğlu olan Ali Sami, seçkin bir aile ortamında büyümüştür. Eğitim hayatını Galatasaray Lisesi'nde sürdürün genç Ali, burada yepyeni bir tutkuyla tanışmıştır. Moda semtinde İngilizlerin oynadığı futbolu görerek okulda arkadaşlarıyla oynamaya başlamıştır.
Galatasaray'ın Doğuşu ve İlk Spor Adımları
Okul yıllarındaki bu heyecanlı spor sevdası, edebiyat dersinde alınan tarihi bir kararla taçlanmıştır. Ali Sami ve sınıf arkadaşları, bir futbol kulübü kurmak üzere el ele vermişlerdir. Böylece Ekim 1905'te Galatasaray kurulmuş ve Yen, kulübün bir numaralı kurucusu olmuştur. Tarihi liseden 1906 yılında başarıyla mezun olmuştur.
Sarı-kırmızılı kulüpte 1905 ile 1918 yılları arasında tam on üç yıl boyunca kesintisiz olarak başkanlık görevini sürdürmüştür. Daha sonra 1925 yılında da bir dönem bu görevi üstlenerek kulübe toplamda on dört yıl başkanlık yapmıştır. Bununla da yetinmeyerek, 1910 yılında Türkiye'nin ilk spor müzesi olma özelliğini taşıyan ünlü Galatasaray Müzesi'ni kurmuştur.
Türk Spor Teşkilatları ve Olimpiyat Liderliği
Ali Sami Yen, sadece kulüp düzeyinde değil, ulusal çapta da Türk sporunun kurumsallaşması adına tarihi adımlar atmış bir yöneticidir. Ülkenin ilk spor çatı örgütü olan Türkiye İdman Cemiyetleri Örgütü'nün kurulmasına öncülük etmiştir. Aynı zamanda uluslararası arenada da ülkeyi başarıyla temsil eden Yen, spor tarihimize geçen önemli görevler almıştır. Bu doğrultuda üstlendiği bazı kritik vazifeler şu şekildedir:
- 1924 Yaz Olimpiyatları'na katılan ilk Türk kafilesinin başkanlık görevini üstlenmiştir.
- Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi'nin 1926-1931 yılları arasındaki başkanlığını başarıyla yürütmüştür.
- Millî Takım'ın Romanya ile yaptığı tarihi ilk maçta, takımın başındaki ilk teknik adam olarak sahaya çıkmıştır.
Son Yılları, Vefatı ve Mirası
Devlet memurluğu hayatını sonlandırdıktan sonra ticaret dünyasına adım atarak komisyonculuk mesleğini yapmaya başlamıştır. Yaşamını tamamen Türk sporunun gelişimine adayan bu büyük futbol insanı, 29 Temmuz 1951'de İstanbul'da vefat etmiştir. Vefatının ardından Galatasaray Beyoğlu Hasnun Galip Kulüp Merkezi'nden hareket eden büyük cenaze korteji, ellerindeki çelenklerle birlikte merhumun ailesi ve binlerce taraftarla beraber Feriköy Mezarlığı'na kadar yürümüş ve onu burada toprağa vermiştir.
Tarihe geçen bu efsanevi spor adamının anısı, sarı-kırmızılı kulübün uzun yıllar boyunca heyecan dolu iç saha mücadelelerine ev sahipliği yapmış olan o meşhur tarihi stadyumuna verilerek yaşatılmıştır. Aralık 2007'de temelleri atılan ve bünyesinde modern bir stadyum, kapalı spor salonu ile büyük bir alışveriş merkezi barındıran devasa spor kompleksine de kurucunun anısına Ali Sami Yen Spor Kompleksi ismi verilmiştir. Kulübün günümüzde de tüm iç saha karşılaşmalarını oynadığı bu modern tesis, kurucusunun adını gururla taşımaya devam etmektedir.