Ahmet Dervişoğlu, 1935 yılında Balıkesir'in Gönen ilçesinde dünyaya gelen ve 14 Aralık 2025'te İstanbul'da vefat eden, Türkiye'de elektronik mühendisliği ile devreler teorisinin gelişimine yön vermiş seçkin bir akademisyendir. Bilim dünyasına kazandırdığı kuramsal katkıların yanı sıra İstanbul Teknik Üniversitesi'nde üstlendiği idari görevler ve yetiştirdiği sayısız mühendisle Türk yükseköğretiminde silinmez bir iz bırakmıştır. Doğan Cüceloğlu ile gerçekleştirdiği söyleşilerden oluşan biyografi kitabı sayesinde geniş kitlelerce de tanınan profesör, ömrünü bilimsel araştırmalara adamıştır.
Akademik Yolculuk ve ABD Yılları
Genç yaşta mühendislik alanına ilgi duyan Dervişoğlu, yükseköğrenimini tamamlamak üzere İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Elektronik Fakültesi'ne girdi. Buranın Zayıf Akım kolundan 1959 senesinde başarıyla mezun olan araştırmacı, aynı dönemde mezun olduğu fakültede asistanlık görevine başlayarak akademik kariyerinin ilk adımını attı. Lisansüstü eğitimini ileri bir seviyeye taşımak amacıyla 1962 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne doğru yola çıktı. Illinois Üniversitesi bünyesinde yürüttüğü doktora çalışmalarını 1964 yılında tamamlayarak Ph.D. derecesini elde etti. Doktora sonrasında araştırmalarına ara vermeyerek 1965 yılına kadar aynı kurumda doktora sonrası çalışmalar yürüttü.
İTÜ'ye Dönüş ve Uluslararası Başarılar
Amerika'daki çalışmalarının ardından 1965 yılının şubat ayında Türkiye'ye dönen başarılı mühendis, İTÜ bünyesindeki görevine kaldığı yerden devam etti. Akademik basamakları büyük bir hızla tırmanarak 1969 yılında doçentlik, 1975 yılında ise profesörlük unvanını kazandı. Küresel bilim çevrelerinin ilgisini çekmeyi başardı. Berkeley'deki California Üniversitesi'nden özel davet aldı. Profesör Leon O. Chua'nın çağrısıyla 1973-1974 ve 1980-1982 dönemlerinde bu saygın Amerikan üniversitesinde hem dersler verdi hem de ileri düzey araştırmalar gerçekleştirdi. Bu süreçte ünlü bilim insanı C. A. Desoer ile birlikte hazırladığı ve durum denklemlerinin en genel devreler şeklinde algoritmik olarak nasıl kurulacağını ortaya koyan makalesi, devre ve sistemler biliminde geniş bir yankı buldu.
İdari Görevleri, Eğitim Mirası ve Kişisel Yaşamı
İdari alanda da büyük sorumluluklar üstlenen akademisyen, 1985-1987 yılları arasında Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini yürüttü. Ardından 1987 ile 1996 yılları arasında kesintisiz olarak İTÜ Elektrik Elektronik Fakültesi Dekanı olarak hizmet verdi. Fakülte tarihindeki en üretken dönemlerden birine imza atan profesör, 17 Eylül 2000 tarihinde kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. Emekliliğinin ardından da sosyal ve kültürel hayata katkılarını sürdüren Dervişoğlu, Mayıs 2016'da Doğan Cüceloğlu ile ortaklaşa hazırladıkları ve 10 bin adet basılan "Derviş'in Aklı" başlıklı biyografi ve anı kitabını yayınladı.
Profesör Dervişoğlu, akademik birikimini sadece İTÜ ile sınırlamadı. Türkiye'nin pek çok seçkin yükseköğretim kurumunda dersler vererek bilgisini genç nesillerle paylaştı. Bilimsel birikimini aktardığı üniversiteler şunlardır:
- Boğaziçi Üniversitesi
- Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)
- Hacettepe Üniversitesi
- Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Uludağ Üniversitesi
- Yeditepe Üniversitesi
- Işık Üniversitesi
Buralarda dersler verdi ve tez çalışmaları yürüttü. Akademisyen, hazırladığı 13 orijinal İngilizce makale, 10 İngilizce tebliğ, 32 Türkçe tebliğ, 4 ders notu, 6 rapor ve 4 Türkçe makaleyle üretkenliğini kanıtlamıştır. Çalışmalarına Science Citation Index kapsamında 100'ün üzerinde atıf yapılan Dervişoğlu, ülkemizde elektronik sektörünün gelişimine büyük katkı sunmuştur.
Özel yaşamında düzenli bir aile hayatını tercih eden akademisyen, Ekrem Orhon'un öğretmen kızı Çayhan Hanım ile evlendi. Çiftin evliliğinden iki kız çocuğu dünyaya geldi. Sonraki yıllarda üç torun sahibi oldular.
Akademik kariyeri boyunca pek çok saygın ödüle layık görülen Dervişoğlu, devreler ve sistemler bilimine yaptığı çığır açıcı katkılar nedeniyle 1986 yılında ODTÜ Prof. Dr. Mustafa N. Parlar Eğitim ve Araştırma Vakfı Bilim Ödülü'nü aldı. 29 Ocak 2013 tarihinde ise bilimsel çalışmalarından ve elektronik sektörüne katkılarından dolayı TESİD tarafından Üstün Hizmet Ödülü'ne layık görüldü.