Adnan Giz, 20. yüzyıl İstanbul'unun yetiştirdiği en önemli tarihçi, araştırmacı ve tiyatro yazarlarından biridir. 1914 yılında, ömrünü adayacağı İstanbul'un Kadıköy ilçesinde dünyaya gelen Giz, yaşamı boyunca üretken kalemiyle kültür dünyamıza büyük katkılar sunmuştur. İlk ve orta öğrenim adımlarını doğup büyüdüğü Kadıköy'ün yerel okullarında atan yazar, yüksek öğrenimini ise uzun yıllar sonra, yani 1950 senesinde başarıyla mezun olduğu İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nde tamamlamayı başarmıştır. Genç yaşlardan itibaren araştırmaya duyduğu hevesle tarih yazarı kimliğini inşa eden araştırmacı, 13 Haziran 1989'da yine doğduğu Kadıköy'de yaşamını yitirmiştir.
Basın Dünyası ve Tarih Araştırmaları
Adnan Giz'in yazı hayatındaki serüveni, henüz yirmili yaşlarındayken, 1935 yılından sonra başlamıştır. Dönemin saygın yayınlarında yazılarıyla boy gösteren yazar, düzenli şekilde üretmeye odaklanmıştır. Araştırmacının yazıları dergi ve gazetelerde yer bulmuştur. Bu mecralar şunlardır:
- Yedigün
- Son Posta
- Hayat Tarih
- Yıllar Boyu Tarih
Tarihin farklı alanlarına ilgi duyan yazar, özellikle sanayi tarihi üzerine gerçekleştirdiği çalışmalarla adından söz ettirmiştir. Osmanoğulları hanedanının kadın üyelerinin biyografilerine yoğunlaşan Giz, gizli kalmış hayat hikayelerini gün yüzüne çıkarmıştır. Bu birikimlerini 1988 yılında kitaplaştırmıştır. Yazarın semt kültürüne büyük bir saygı duruşu olan Bir Zamanlar Kadıköy adlı anı ve tarih araştırması eseri, bu çabaların en somut meyvesidir.
Tiyatro Yazarlığı ve Sahne Eserleri
Adnan Giz, 1973 yılından sonra yepyeni bir sanatsal yönelimle tiyatro alanına adım atmıştır. Hayatının bu çeyreğinde tiyatro metinleri üzerine çalışmaya başlayan yazar, kaleme aldđğı oyunlarla büyük takdir toplamıştır. Türk tiyatro repertuarına son derece önemli ve kalıcı katkılar sağlayan Giz'in kaleme almış olduğu Ömür Satan Hüsam Çelebi ile Babanın Gorilleri isimli oyunlar, döneminde İstanbul Şehir Tiyatrosu tarafından büyük bir gururla sahneye taşınarak seyirciyle buluşturulmuştur. Yazar, sadece yerel değil ulusal çapta da ilgi görmüştür. Nitekim Küçük Esma Sultan ile Sokullu Ne Yapmalıydı? adlı oyunları, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü tarafından sahneye konulmuştur. Hem tarihi kökleri hem de tiyatral estetiği başarıyla harmanlayan Giz, bu dönemdeki üretkenliğiyle Türk tiyatro tarihine silinmez bir iz bırakmayı başarmıştır.
Kadıköy'de Başlayıp Kadıköy'de Biten Bir Ömür
Araştırmacı yazar, tüm hayatsal dönüm noktalarının merkezine yerleştirdiği Kadıköy'de 13 Haziran 1989 tarihinde yaşamını yitirmiştir. İstanbul'un bu köklü semtinde doğan, büyüyen ve sevgisini satırlara dökerek adına özel bir eser kaleme alan sanatçı, yine bu topraklarda huzura kavuşmuştur. Geride bıraktığı eşsiz tiyatro metinleri, sanayi tarihi araştırmaları ve kültür yazarlığı ile Adnan Giz, kültürel mirasımızı zenginleştirmeye devam etmektedir.