Türkiye'nin ekonomik ve bölgesel kalkınma serüveninde hem bürokrat hem de siyasetçi kimliğiyle derin izler bırakan Abdülkadir Kaya, 1935 yılında Mardin'in tarihi ilçesi Midyat'ta dünyaya gözlerini açtı. Hayatı boyunca üstlendiği stratejik vazifelerle ülkenin altyapı, tarım ve sanayi politikalarına yön veren Kaya, 11 Nisan 2018 tarihinde aramızdan ayrıldı. Haydarpaşa Lisesi'nden Ankara Üniversitesi'ne, oradan da Cambridge'e uzanan başarı dolu eğitim yaşamını devletine hizmet ederek taçlandırdı. DSİ'de gerçekleştirdiği projelerle ve meclisteki yasama çalışmalarıyla tanınan tecrübeli devlet adamı, her dönem memleketine bağlılığıyla öne çıktı. Kalkınma hamlelerine imza atan Kaya, ardında silinmez eserler bıraktı.
Eğitim Hayatı ve Akademik Başarıları
Midyat'ta başladığı ilköğreniminin ardından, devletin sunduğu parasız yatılı eğitim sınavını kazanarak ortaokul eğitimini Kahramanmaraş'ta tamamladı. Lise eğitimi için İstanbul'a gitti. Burada köklü kurumlardan Haydarpaşa Lisesi fen şubesinde öğrenim görmeye başladı. Kaya, lise eğitimini sürdürdüğü Haydarpaşa Lisesi fen şubesinden 1955 yılında başarıyla mezun oldu. Aynı yıl kazandığı burs sayesinde Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde yükseköğrenimine adım attı ve 1959 yılında bu fakülteden mezun oldu.
Akademik gelişimini yurt dışında devam ettirebilmek amacıyla devletin ve uluslararası kuruluşların sağladığı burslardan yararlandı. İlk olarak 1970 yılında OECD bursu kazanarak Londra Üniversitesi bünyesindeki idarecilik ve proje hazırlama eğitimlerine katıldı ve burada altı ay boyunca kritik yönetim teknikleri üzerine çalıştı. Bu tecrübenin ardından, 1971-1972 yıllarında CENTO bursunu kazanarak İngiltere'nin dünyaca ünlü eğitim merkezi Cambridge Üniversitesi'ne kabul edildi. Cambridge bünyesinde ekonomik kalkınma alanında yüksek lisans derecesini tamamlayarak Türkiye'nin planlama vizyonuna katkı sağlayacak teorik donanımı elde etti.
Bürokratik Kariyeri ve Altyapı Yatırımları
Mesleki kariyerine 1961 yılında Devlet Su İşleri (DSİ) Mardin Nusaybin İşletme Mühendisliği kadrosunda işletme mühendisi olarak başladı. Kurum bünyesinde 1969 yılına kadar şef, başmühendis ve uzman gibi farklı idari ve teknik kademelerde aralıksız görev yaptı. Bu dönemde en önemli icraatlarından birini gerçekleştirerek Nusaybin'in tarımsal üretimi için hayati önem taşıyan Çağçağ Barajı'nın inşasını başarıyla tamamladı. Mühendislik başarılarının ardından, 1969 yılında sözleşmeli uzman kadrosuyla Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığı'na geçiş yaptı. Aynı yıl, FAO'nun Beyrut'ta düzenlediği üç haftalık seminerde hazırladığı bildiriyi sunarak Türkiye'yi başarıyla temsil etti.
Kariyer basamaklarını kararlılıkla tırmanan Kaya, 1974 yılında Ticaret Bakanlığı bünyesinde Ticaret Planlama ve Koordinasyon Genel Müdür Muavini olarak atandı. Sonrasında ise ülkenin hayvancılık politikalarında merkezi bir rol oynayan Yem Sanayi Genel Müdürlüğü'nde genel müdür yardımcılığı makamına getirildi. Bu süreçte yerli üretimi ve hayvancılığı desteklemek amacıyla, başta memleketi Mardin olmak üzere Türkiye'nin birçok farklı ilinde yem fabrikalarının kurulmasına doğrudan öncülük etti.
Siyasi Yaşamı ve Bölgesel Hizmetleri
Bürokrasideki teknik ve idari tecrübesini siyaset sahnesine taşımak isteyen Abdülkadir Kaya, 1977 genel seçimlerinde Milli Selamet Partisi (MSP) listelerinden Siirt Milletvekili seçilerek TBMM bünyesine katıldı. TBMM çatısı altında bölgesel kalkınma odaklı çalışmalara odaklanan Kaya, parlamento dönemi sonrasında da devlet kademelerinde hizmet etmeyi sürdürdü.
1990 yılına gelindiğinde, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) bünyesinde Bakan Müşaviri olarak görevlendirildi. Bu kritik danışmanlık görevi esnasında doğup büyüdüğü toprakların kalkınması için yoğun çaba harcayarak, Midyat ilçesinin de GAP yatırım kapsamına dahil edilmesini bizzat sağladı. Bu sayede ilçenin büyük ölçekli devlet yatırımlarından faydalanmasının ve gelişiminin önünü açtı.
Kaya'nın aktif olarak bildiği diller şunlardır:
- İngilizce
- Fransızca
- Kürtçe
- Arapça
Kaya, aynı zamanda altı çocuk babasıydı. Ömrünü vatanına hizmete adayan tecrübeli isim, 2018 yılında vefat etti.