Niğde ilinin Ulukışla ilçesinde, Porsuk köyü sınırları içerisinde yer alan Zeyve Höyük (çoğu kaynakta Porsuk Höyük olarak da bilinir), Kapadokya'nın bu güney yerleşimidir. Ulukışla ilçesinin Darboğaz köyüne kabaca 4 km. mesafede konumlanmıştır. Toroslar'daki gümüş ve kurşun yataklarına yakınlığıyla Suriye - Mezopotamya ile Anadolu arasındaki önemli bir güzergahta yer alan höyük, Hitit İmparatorluğu sonrası birbirini izleyen Demir Çağı tabakalarını barındırmaktadır.
Zeyve Höyük Kazıları
İlk olarak J. Mellaart tarafından saptanan höyükte, Prof. Dr. Oliver Pelon başkanlığında 1969-1977 yılları arasında kazı çalışmaları yürütülmüştür. Daha sonra 1985 yılında yeniden başlayan kazılar günümüze kadar sürdürülmüştür. Halihazırda kazı çalışmalarına D. Beyer başkanlık etmektedir.
Tabakalanma ve Tarihsel Katmanlar
Zeyve Höyük'teki kazı çalışmaları; Hitit İmparatorluğu (MÖ 1.800 - 1.000), Geç Demir Çağı ve Roma Dönemi yerleşmelerini göstermektedir. Höyükteki IV. ve III. tabakalar Demir Çağı tabakalarıdır.
Önemli Arkeolojik Buluntular
Demir Çağı yerleşiminin etrafının sağlam bir sur hattı ile çevrili olduğu anlaşılmıştır. IV. ve III. tabakalarda bulunan seramikler, Kilikya Demir Çağı seramikleri ile yakından ilintili bulunmuştur. Höyükte dışarıdan gelen seramikler az sayıda olmakla birlikte, bunların Frig, Güneybatı Anadolu ve Rodos seramikleri olduğu saptanmıştır. Kazılardan elde edilen sonuçlara göre Erken Demir Çağı yerleşimi, MÖ 13. yüzyıla tarihlenen Hitit yerleşiminin hemen üzerine inşa edilmiştir. Bu durum, Erken Demir Çağı yerleşiminin, Hitit yerleşimini yıkanlar tarafından kurulmuş olduğunu düşündürmektedir.