Zeynep Hanım Konağı'nın Tarihi ve Yapımı
Zeynep Hanım Konağı, İstanbul'un Eminönü ilçesinde 1865 yılında inşa edilmiş olan üç katlı tarihi bir yapıdır. Konak, Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın kızı ve Abdülaziz devri sadrazamlarından Yusuf Kâmil Paşa'nın eşi olan Zeynep Kâmil Hanım'ın adını taşımaktadır. Abdülaziz döneminde Yusuf Kamil Paşa ile Zeynep Hanım'ın evi olarak kullanılan konağın tefrişatı 30 bin liraya mal olmuş ve içerisindeki tüm eşyalar Yusuf Kamil Paşa'nın kethüdası Hüseyin Haki Efendi tarafından Avrupa'dan getirilmiştir. Yusuf Kamil Paşa 1876 yılında, Zeynep Hanım ise kendisinden beş yıl sonra yaşama veda etmiştir. Konağın Hattat Vahdeti Efendi tarafından 1864 yılında yazılmış kitabesi ise günümüzde Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde sergilenmektedir.
Sosyal Hizmet ve Yükseköğrenim Kurumu Olarak Kullanımı
Tarih boyunca çeşitli amaçlara hizmet eden konak, 1903-1909 yılları arasında İstanbul'un ilk Müslüman yetimhanelerinden biri ve sanat okulu olan Darü'l-Hayr-ı Âli'ye tahsis edilmiştir. Konağın bu döneme uygun dönüşümünü ünlü mimar Mehmet Vedat Tek (Mimar Vedat Bey) gerçekleştirmiştir. 1909 yılında Darü'l Hayr-ı Âli lağvedildiğinde bina, imparatorluğun Avrupa tarzındaki ilk yükseköğrenim kurumu olan ve o yıl eğitim programı yeniden düzenlenen Darülfünun-u Osmani'ye tahsis edilmiştir. Yapıda bu dönemde Ulum-ı Edebiye, Ulum-ı Şer'iye ve Fen bölümlerinde eğitim faaliyetleri yürütülmüştür.
Cumhuriyet Dönemi, Restorasyon ve Yangın
Tarihi konak, Cumhuriyet'in ilanından önce 1922 yılında Ekrem Hakkı Ayverdi tarafından onarılmıştır. Darülfünun, Cumhuriyet döneminde İstanbul Üniversitesi'ne dönüştürüldüğünde kurulan Fen Fakültesi eğitime bu konakta devam etmiştir. Ayrıca 1935 yılında bina içerisinde bir rasathane açılmıştır. Ancak bu değerli tarihi konak, 28 Şubat 1942 tarihinde çıkan büyük bir yangında tamamen yanarak yok olmuştur.
Günümüzdeki Durumu
1942 yılındaki yangın sonrasında yok olan konağın yerine Sedat Hakkı Eldem ve Emin Onat tarafından yeni bir bina inşa edilmiştir. Tarihi Zeynep Hanım Konağı'nın bulunduğu arazide bugün İstanbul Üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakülteleri yer almaktadır.