Yoran Mübadele Anı ve Kültür Evi veya kısa adıyla Didim Mübev, Aydın'ın Didim ilçesinde yer alan önemli bir etnografya müzesidir. Apollon Tapınağı harabelerinin hemen karşısında, iki katlı tarihi bir binada ziyaretçilerini ağırlayan müze; mübadillerin anılarını, eşyalarını ve kültürlerini gelecek nesillere aktarmayı hedeflemektedir. Müzenin bulunduğu bölge olan Yoran, Didim yerleşiminin eski adını taşımaktadır.
Yoran Mübadele Evi'nin Tarihi Geçmişi
Müze binası olarak hizmet veren Yoran Mübadele Evi, yaklaşık 200 yıl önce inşa edilmiş tarihi bir yapıdır. Bu yapı, 1924 yılında gerçekleştirilen nüfus mübadelesiyle Yunanistan'dan Türkiye'ye gelen mübadil aileler tarafından uzun yıllar boyunca ev olarak kullanılmıştır. Zaman içerisinde çeşitli doğa olaylarından etkilenen tarihi ev, 1955 yılındaki depremde ve 1974 yılında gerçekleşen yıldırım düşmesi sonucunda ciddi hasarlar almıştır.
Didim Belediyesi Tarafından Restorasyon ve Açılış
Mülkiyeti Mehmet Efendi Aydoğan'a ait olan bu tarihi yapı, Didim Belediyesi tarafından gerçekleştirilen titiz restorasyon çalışmalarının ardından kültürel mirasa kazandırılmıştır. Müzeleştirme projesinin mimarlığını, dönemin İmar Müdürü ve Didim Belediye Başkan Yardımcısı olan Mimar E. Öznur Gündoğdu üstlenmiştir. Yapılan restorasyonun ardından müze, 14 Mart 2019 tarihinde resmi olarak kapılarını ziyaretçilerine açmıştır.
Cumhuriyet, Osmanlı ve Rum Dönemlerinden Eserler
Didim Mübev bünyesinde, mübadil ailelerin kullandığı eşyalar ve mübadelenin acı anıları sergilenmektedir. Etnografya müzesi statüsündeki bu mekanda, Cumhuriyet, Osmanlı ve Rum dönemlerine ait zengin bir koleksiyon yer almaktadır. Ziyaretçiler, geçmişin izlerini taşıyan bu iki katlı evde adeta zamanda bir yolculuğa çıkmaktadır.