Yıldızeli'nin Tarihi ve Coğrafi Konumu
Sivas ilinin batısında, il merkezine 47 km mesafede yer alan Yıldızeli, eski adıyla Yenihan olarak bilinmektedir. İlçenin adı 1930'lu yıllarda, kuzeyinde konumlanan Yıldız Dağı'ndan esinlenilerek Yıldızeli olarak değiştirilmiştir. Tarihçi Batlamyus'a göre antik çağda Sargarausena ilçesinde bulunan Phiara (Yunanca: Φίαρα) kasabası olarak tanımlanan yerleşim, Çal Dağı'nın kuzeye bakan eteklerinde kurulmuştur. Ortalama 1.368 metre rakımı ve 1.400 metreye ulaşan yüksekliğiyle İç Anadolu Bölgesi'nin en yüksek ilçelerinden biri konumundadır.
Dağlar, Ovalar ve Zengin Akarsu Kaynakları
Yıldızeli, güneyde Çal Dağı, kuzeybatıda ise Çamlıbel Dağları ile çevrilidir. Kuzeydoğusunda yer alan 2.537 metre yüksekliğindeki sönmüş volkanik Yıldız Dağı, bölgenin en önemli yükseltisini oluştururken; Tura, Gürcü ve Akdağlar diğer önemli yükseltilerdir. İlçenin tarımsal kalbi sayılan ve Sivas-Tokat karayolunun iki yanında uzanan Yıldızeli (Bedehdun) Ovası üzerinde şeker pancarı, ayçiçeği, patates ve tahıl ürünleri yetiştirilmektedir. Bölgenin suları Kızılırmak ve Yeşilırmak havzaları vasıtasıyla Karadeniz'e ulaşır. Yıldızeli Çayı (Kalın Irmağı) ve Yıldız Çayı (Cebirırmak) Kızılırmak'a dökülen başlıca akarsularken; Han ve Kümbet dereleri ile tarımsal sulamada kullanılan Sarıçal, Tat, Altınoluk, Kerimümin, Karacaören, Çağlar (Kurt Boğazı), Aşağı Çakmak, Ilıca, Avcıpınar, Kaman, Küçükhöyük (Etyemez), Kıldır, Aslandoğmuş, Demirözü, Yusufoğlan ve Topulyurdu olmak üzere 16 adet sulama göleti ilçenin su zenginliğini oluşturur.
Sert Karasal İklim ve Doğal Bitki Örtüsü
İlçede sert ve soğuk kışları ile kısa süren yaz mevsimiyle belirginleşen karasal iklim şartları hüküm sürmektedir. Kış aylarında sıcaklıkların çok düşük seyretmesi sebebiyle kar örtüsü aylarca yerde kalabilmektedir. Bu iklim yapısının bir sonucu olarak Yıldızeli ve çevresinde bozkır bitki topluluğu hakimdir. Irmak ve dere kenarlarında söğüt ile kavak yetiştirilirken; Yavu Beldesi çevresi yoğun ormanlık alanlarla, Belcik çevresi ise meşeliklerle kaplıdır. İlçenin ormanlık alanlarında meşe, mazı, ardıç, çam, gürgen ve kavak ağaçları yer almaktadır.
Ulaşım ve Nüfus Yapısı
Yıldızeli, coğrafi konumu itibarıyla Sivas-Ankara ve Sivas-Tokat karayolları üzerinde stratejik bir noktada yer almaktadır. Karayolu ulaşımının yanı sıra ilçeden geçen Sivas-Samsun demiryolu hattı da önemli bir ulaşım ağı sunmaktadır. Şarkışla'nın ardından Sivas ilinin en kalabalık ikinci ilçesi olma özelliğini taşıyan Yıldızeli, zengin tarım arazileri, göletleri ve köklü tarihi mirasıyla bölgenin dikkat çeken yerleşim yerlerinden biridir.