Çankırı ilinin Ilgaz ilçesine bağlı olan Yeşildumlupınar, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer alan ve 1532 metrelik rakımıyla öne çıkan tarihi bir yerleşimdir. Toplam 16 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip olan köy, coğrafi yapısıyla bölgenin en özgün yerleşim yerlerinden biri olarak dikkat çekmektedir.
Yeşildumlupınar'ın Tarihi Geçmişi ve İdari Değişimleri
Yerleşimin tarihi oldukça eskiye uzanmaktadır. Köyün bilinen eski adı, 1896 yılına ait Osmanlı devlet salnamesinde Dumlupınar olarak kaydedilmiştir. Tarih boyunca idari sınırları ve statüsü çeşitli değişikliklere sahne olmuştur. Önceleri Ilgaz ilçesine bağlı bir köy iken, 18 Mart 1946'da Kurşunlu ilçesine bağlanmış; ardından 15 Nisan 1990 tarihinde sınır tespit kararları doğrultusunda yeniden Ilgaz ilçesine dahil edilmiştir. Bölgedeki nüfus artışı ile birlikte belde belediyesi statüsü kazanan yerleşim, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi sebebiyle 2013 yılında belediye statüsünü kaybederek köy statüsüne geri dönmüştür.
Coğrafi Konumu ve Ulaşım İmkanları
Yeşildumlupınar, coğrafi konum olarak Çankırı il merkezine 70 km, Ilgaz ilçe merkezine ise 27 km uzaklıkta, Ilgaz'ın kuzeybatısında yer almaktadır. Köye ulaşım, bölgenin önemli ana arterlerinden olan D.100 Bolu-Amasya (Kurşunlu-Ilgaz) devlet ve uluslararası yolundan sağlanmaktadır. Bu devlet yoluna İkikavak, Kayı, Kırışlar, Süleymanhacılar ve Yenidemirciler köyleri üzerinden geçen 16,7 kilometrelik bir köy yoluyla bağlantı kurulmaktadır.
Nüfus Dinamikleri ve Yerel Yönetim Tarihi
Geçmiş yıllarda yoğun bir nüfus barındıran Yeşildumlupınar'da 1970 yılında 2.363, 1980 yılında 2.303, 1990 yılında 2.215 ve 2000 yılında 3.220 kişi yaşamaktaydı. Zamanla göç veren köyün nüfusu 2022 yılı itibarıyla 254 kişiye gerilemiştir. Belediye statüsünde yönetildiği dönemlerde beldeye sırasıyla Mustafa Yanartaş (1973, 1977), Hakkı Aksu (1984), Nuri Çelik Yazıcıoğlu (1989), Alaettin Arslan (1994), Abdullah Aydemir (1999), Erol Yazıcıoğlu (2004) ve Eray Gökmen (2009) belediye başkanı olarak hizmet vermiştir. Günümüzde ise köy idaresi muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yürütülmektedir.