Yenibaşak Köyü'ne Genel Bakış
Yenibaşak, Bingöl ilinin Solhan ilçesine bağlı, tarihi ve coğrafi özellikleri ile öne çıkan bir yerleşim yeridir. Doğu Anadolu Bölgesi'nde, 1788 metre rakımda konumlanan köy, eski bir bucak merkezidir. Coğrafi konumu açısından Bingöl il merkezine 80 kilometre, Solhan ilçe merkezine ise 34 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır.
Tarihsel Geçmişi ve Arduşîn Kasabası Dönemi
Köyün tarihi kayıtları, bölgenin geçmişine dair önemli bilgiler sunmaktadır. Yenibaşak'ın eski adı, 1902 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Arduşén olarak geçmektedir. 1916 yılı kayıtlarında ise Ermenicede "tarlaköy" anlamına gelen Arduşîn ismiyle anılmıştır. Köy, 1888 yılından 20. yüzyıl başlarına dek Ginc kazasının idari merkezi olan önemli bir kasaba konumundaydı. Bu kaza adı tarihi kaynaklarda bazen Arduşin ya da Erdoşin olarak da geçmektedir. Cumhuriyet döneminde, 1935 yılında yapılan genel nüfus sayımında ise köyde 144 kişinin kayıtlı olduğu belgelenmiştir.
Ulaşım Ağı ve Bağlı Mezralar
Ulaşım olanakları açısından avantajlı bir konuma sahip olan köyün sınırları içerisinden geçen Elazığ-Muş (Solhan-Muş) demiryolu hattı üzerinde bir istasyonu bulunmaktadır. Ayrıca bölgedeki karayolu ulaşımını sağlayan 12.04 numaralı il yolu da Yenibaşak köyünde son bulmaktadır. Köyün idari sınırları içerisinde ise Barbara, Duygulu ve Piskisor adında üç farklı mezra yer almaktadır.
Demografik Yapı ve Nüfus Gelişimi
Yenibaşak köyünün nüfusu geçmişten günümüze dalgalı bir seyir izlemiştir. 1965 yılında 373 kişi olan köy nüfusu, 1985'te 865'e, 1990'da 1.127'ye yükselmiş ve 2000 yılında 1.528 kişiyle en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Sonraki yıllarda nüfus azalarak 2007'de 726'ya, 2012'de 699'a, 2020'de 673'e ve en son 2022 yılı verilerine göre toplam 640 kişiye gerilemiştir. Köyün idari yönetimi muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından üstlenilmektedir.