Yelki'nin Tarihsel Geçmişi
İzmir'in Güzelbahçe ilçesine bağlı bir kentsel mahalle olan Yelki, köklü bir geçmişe sahiptir. Mahallenin eski adı 1890 yılı kayıtlarında Yunancada "çeşmeler" anlamına gelen Potamia olarak geçmektedir. Yerleşim, 1891 yılında bugünkü adını alırken, 1909 yılı kayıtlarında Yeni Çeşme ve Yelki olarak anılmıştır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise Yelki olarak geçen yerleşim, o dönem Urla kazasının merkez nahiyesine bağlı 19 köyden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında Urla kazasının Kızılbahçe nahiyesine bağlı olan köyün nüfusu 566 kişiden oluşmaktaydı.
İdari Dönüşüm Süreci
Yelki, tarih boyunca çeşitli idari değişiklikler geçirmiştir. Önceleri İzmir ili Konak ilçesine bağlı olan mahalle, 1992 yılında yeni kurulan Narlıbahçe ilçesine bağlanmıştır. Narlıbahçe ilçesinin adı 1993 yılında Güzelbahçe olarak değiştirilmiştir. 6 Kasım 1998'de belde statüsüne kavuşan Yelki, bünyesinde Atatürk ve Cumhuriyet adlarında iki mahalle barındırmaktaydı. 22 Mart 2008'de yürürlüğe giren kanunla mahalle statüsüne dönüştürülen yerleşimde, Cumhuriyet Mahallesi'nin adı Yelki olarak değiştirilmiştir. Son olarak 2012 yılında yürürlüğe giren 6360 Sayılı Yasa ile beldenin tüzel kişiliği kaldırılmış ve doğrudan Güzelbahçe Belediyesi'nin mahallesi olmuştur.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Yelki, İzmir il merkezine 28,6 km, Güzelbahçe ilçe merkezine ise 4,9 km uzaklıkta yer almaktadır. İlçe merkezinin güneybatısında konumlanan mahallenin büyük bölümü Güzelbahçe-Seferihisar-Kuşadası il yolunun batısında kalmaktadır. Mahallenin kuzeyinde Siteler, kuzeybatısında Urla ilçesi Şirinkent ve Kalabak mahalleleri, güneyinde Çamlı Mahallesi, doğusunda Mustafa Kemal Paşa Mahallesi ve kuzeydoğusunda Kahramandere Mahallesi yer almaktadır.
Doğal Güzellikler ve Olivelo Ekolojik Yaşam Alanı
Yelki sınırları içerisinde doğal ve ekolojik öneme sahip alanlar bulunmaktadır. Bunların başında tarihi ve doğal önemiyle bilinen İnkaya Mağarası gelmektedir. Ayrıca, önceden taş ocağı olarak kullanılan 65.000 m² büyüklüğündeki bir alana Aralık 2017'de 10.000 ağaç dikilerek yeşillendirilmiştir. Mahallede ağırlıklı olarak zeytin ağaçlarının bulunduğu ve EuroVelo bisiklet rotası üzerinde yer alan bölgede, Haziran 2022'de Olivelo adında ekolojik ortak yaşam alanı oluşturulmuştur.