Tarihi ve Kültürel Zenginliğiyle Yaprakbaşı
Diyarbakır ilinin Çınar ilçesine bağlı olan ve Kürtçe ismi Barê olan Yaprakbaşı, geçmişi çok eskilere dayanan eski bir yerleşim alanıdır. Günümüzde mahalle statüsünde olan bu yerleşim, köklü geçmişinden günümüze taşıdığı kültürel mirasları ve tarihi kalıntıları ile dikkat çekmektedir.
Geçmişin İzleri: Antik Kalıntılar ve Pir Abdal Türbesi
Yaprakbaşı sınırları içerisinde, geçmişten gelen ve günümüzde hâlen kullanılan su sarnıçları ile kayalar oyularak yapılmış su kuyuları yer almaktadır. Mahallenin güney bölümünde ise kuruluşu milattan önceye kadar uzanan eski ve antik bir yerleşim yeri olan Dindola bulunmaktadır. Ayrıca, çevre illerden de yoğun şekilde ziyaretçi ağırlayan tarihi Pir Abdal Türbesi de bu bölgede konumlanmaktadır.
Coğrafi Yapı, Doğa ve Tarım Faaliyetleri
Diyarbakır il merkezine 52 kilometre, Çınar ilçe merkezine ise 22 kilometre uzaklıkta yer alan Yaprakbaşı, oldukça geniş bir coğrafi alana sahiptir. Dağlık kesimleriyle birlikte 30.000 dönümden fazla bir yüzölçümüne sahip olan mahallenin güney tarafı dağlık; batı, doğu ve kuzey yönleri ise ovalardan oluşmaktadır. Mahallenin dörtte üçlük büyük bir kısmını kaplayan ova bölümünde tahıl ziraatı yapılmakta olup, arazinin düzlüğü sayesinde geceleri 52 kilometre mesafedeki Diyarbakır şehir ışıkları çıplak gözle izlenebilmektedir.
Doğal Yaşam ve İklim Özellikleri
Bölgenin güneyindeki dağlık alan, 1980'li yıllara kadar yabani hayvanları ve kuş türleri ile doğal bir orman niteliğindeyken, ağaçların odun amaçlı kesilmesi sebebiyle günümüzde kurak bir otlağa dönüşmüştür. Bu dağlık kısım sığır ve küçükbaş hayvancılık için otlak olarak değerlendirilmekte, bölgede seyrek olarak kurt ve tilki gibi yabani hayvanlara rastlanmaktadır. Kar ve yağmur yağışının az olduğu Yaprakbaşı'nda kış ayları çok soğuk geçmezken, yaz aylarında sıcaklıklar 40 ila 45 dereceye kadar ulaşmaktadır.