Van'ın Tarihine Işık Tutan Kültür Hazinesi
Van Müzesi veya diğer adıyla Urartu Müzesi, Türkiye'nin Van şehrinde yer alan ve özellikle zengin arkeolojik koleksiyonuyla tanınan köklü bir müzedir. Temelleri 1932 yılında bölgedeki taşınır kültür varlıklarının korunması amacıyla oluşturulan mütevazı bir depoya dayanan bu prestijli kurum, günümüzde modern ve çağdaş standartlarda inşa edilmiş yeni binasında ziyaretçilerini ağırlamaktadır. Dünyanın en zengin Urartu müzesi olarak kabul gören bu değerli kültür durağında, Urartu Krallığı başta olmak üzere Roma, Bizans, Selçuklu, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı gibi Anadolu tarihinde iz bırakmış pek çok medeniyete ait paha biçilmez tarihi eser sergilenmektedir.
Depremden Doğan Çağdaş Bir Mimari
Müze binası, 2011 yılında yaşanan yıkıcı Van Depremleri sırasında ciddi hasar görmüş ve kullanılamaz hale gelmiştir. Bunun üzerine Van Valiliği tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında 2012-2015 yılları arasında Van Kalesi'nin kuzeydoğusunda, düz bir zemin üzerinde yepyeni ve modern bir müze binasının yapımına başlanmıştır. Çağdaş mimari anlayışla tek katlı olarak projelendirilen bu vizyoner yapının tasarımı mimar Bahadır Kul tarafından hazırlanmıştır. Yapımı tamamlandıktan sonra 2017 yılında başlayan titiz teşhir-tanzim çalışmaları 2019 yılının Ağustos ayında nihayete ermiş ve müze, 27 Ağustos 2019 tarihinde resmi olarak kapılarını ziyaretçilerine açmıştır.
Görkemli Sergi Holleri ve Medeniyet Canlandırmaları
Toplamda 13 bin metrekarelik son derece geniş bir alana yayılan yeni müze kompleksinde ziyaretçileri büyüleyen 23 farklı sergi holü bulunmaktadır. Müze envanterinde kayıtlı olan tam 45 bin adet kıymetli eserin içerisinden özenle seçilen 2542 adedi bu salonlarda sergilenmektedir. Bu hollerin 9 tanesi tamamen Urartu dönemine ayrılmış olup, bu özelliğiyle müze alanında dünya genelinde benzersiz bir konuma sahiptir. Sergi salonlarında yalnızca durağan eserler bulunmamakla birlikte, Van ve çevresinde hüküm sürmüş kadim medeniyetlerin günlük yaşam tarzlarını, ritüellerini ve girdikleri savaşları anlatan etkileyici canlandırma bölümlerine de geniş yer verilmiştir. Etnografya bölümünde ise bölgenin köklü el sanatlarını yansıtan, Van ve Hakkâri yöresine has motiflerle bezenmiş dokuma kilim koleksiyonu büyük ilgi görmektedir.
Dünya Çapında Benzersiz Urartu ve Osmanlı Koleksiyonları
Müzede sergilenen bazı parçalar dünya arkeoloji literatürü açısından eşsiz birer tarihi vesikadır. Bunlar arasında en dikkat çekenlerin başında, MÖ 8. yüzyıla tarihlenen ve üzerinde ayrıntılı bir savaş arabası betimlemesi yer alan tunç levha gelmektedir. Urartulara ait ilk at göğüslük parçası olmasıyla tarihe geçen bu eser, 5.11.80 envanter numarası ile müzede sergilenmektedir. Bir diğer nadide eser ise beyaz su mermerinden yapılan ve üzerinde ilk kez bir Urartu damga mühründe rastlanan ünlü Mezopotamya destan kahramanı Gılgamış'ı (Hayvanlar Hakimi) barındıran mühürdür (Envanter no: 71.10.33). Müze ayrıca Osmanlı dönemine ait pirinç, bakır, gümüş ve bronz gibi metallerden yapılmış 39 adet özel Osmanlı mührüne ve 12. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan Selçuklu, Osmanlı, Safevi ve Kaçar dönemlerine ait sırlı seramik kaplar, kâseler, testiler ve tepsilerden oluşan son derece zengin bir İslami dönem koleksiyonuna da ev sahipliği yapmaktadır.