Hem Gemlik Körfezi Hem İznik Gölü Manzaralı Tarihi Bir Mahalle: Umurbey
Bursa'nın Gemlik ilçesine bağlı olan Umurbey, Marmara Bölgesi'nin güneyinde ve Gemlik Körfezi'nin doğusunda yer alan tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan bir yerleşim yeridir. 1952 yılına kadar köy statüsünde kalıp daha sonra beldeye dönüştürülen ve günümüzde mahalle olan bu yerleşim, kırsal özelliklerini büyük ölçüde korumayı başarmıştır. Hem Gemlik Körfezi'ni hem de İznik Gölü'nü aynı anda görmeye olanak sağlayan muhteşem manzarasıyla bilinen Umurbey, Bursa-Yalova karayoluna 3 kilometrelik bir asfalt yol ile bağlanmakta olup Gemlik'e 4 kilometre uzaklıktadır.
Köklü Tarihsel Geçmiş ve Osmanlı Mirası
Antik kaynaklara göre mevkisi kesin bilinmeyen Perkote kenti civarında gelişen yerleşim, Osmanlı İmparatorluğu'nun Gemlik kuşatması sırasında askeri karargahların kurulduğu yerlerden biri olmuştur. Fetihten sonra bu karargahlar kalıcı yerleşimlere dönüşmüş ve zamanla birleşerek tek bir köy halini almıştır. Tarihi kayıtlarda 'Kozca Köyleri' veya 'Bergos / Bergaz / Burgaz' adıyla da geçen Umurbey'de, I. Murad döneminden itibaren önemli yapılar inşa edilmiştir. Günümüzde yıktırılarak yerine kubbeli cami inşa edilen Gazi Hüdâvendigâr Camii, sadece temel izleri kalan Kadı Mescidi, bir metruk hamam, hamam kalıntısı ile Hızır Reis ve Kavga Çeşmesi gibi 6 tarihi çeşme Osmanlı döneminin izlerini taşımaktadır. Ayrıca 1865 yılında açılan Bursa'nın ikinci rüştiyesi de burada yer almaktadır.
Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın İzleri ve Celal Bayar Müzesi
Türkiye Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı olan Celal Bayar, 1883 yılında Umurbey'de doğmuştur. Hayatı boyunca beldenin gelişimi için büyük çaba harcayan Bayar, buraya içme suyu getirtmiş, örnek köy projesi kapsamında Gemlik'e bakan yamaçta 265 adet aynı mimari yapıda bahçeli evlerin inşasına ön ayak olmuştur. Kurduğu vakıf aracılığıyla 1967 yılında beldede Kuvâ-yi Milliye Hareketi ve Kurtuluş Savaşı'nı anlatan bir müze, kütüphane, sinema ve sergi salonu inşa ettirmiştir. Bayar'ın vefatının ardından kabri buradaki Anıt Mezar'a nakledilmiştir. Umurbey Meydanı'nda yer alan Atatürk ve Celal Bayar heykeli, anıt ağaç, Celal Bayar Vakıf Müzesi ve Kütüphanesi ile Bayar'ın doğduğu 19. yüzyıl müzeevi mutlaka görülmesi gereken önemli kültürel değerlerdir.
Kara Ali Paşa Türbesi ve Ekonomik Hayat
Umurbey'in bir diğer önemli manevi durağı, halk arasında 'Ali Dede' olarak anılan Kara Ali Paşa Türbesi'dir. Osman Gazi'nin silah arkadaşlarından Aykut Alp'in oğlu olan ve 1356 yılında Gelibolu'nun fethi sırasında şehit düşen Kara Ali Bey, vasiyeti üzerine denizi gören Aytepe mevkiine gömülmüştür. Oğlu Timurtaş Paşa tarafından buraya yaptırılan türbe, halk tarafından sıklıkla ziyaret edilmektedir. Bölgenin ekonomik hayatı tamamen zeytinciliğe dayanmaktadır. Gemlik zeytini olarak bilinen ince kabuklu, küçük çekirdekli ve yağ oranı yüksek meşhur siyah sofralık zeytinin yaklaşık yüzde 20'si Umurbey'de yetiştirilmektedir.