Türkiye'nin ulusal ve uluslararası düzeyde koruma altında bulunan benzersiz coğrafi alanları, ülkenin doğal mirasını geleceğe taşımaktadır. Resmi verilere göre Türkiye'deki korumalı bölgeler toplamda 678 adettir ve 3.438.720 hektarlık bir alanı kapsamaktadır. Bu alanlar arasında 50 adet millî park (822.532 hektar), 32 adet tabiat koruma alanı (46.453 hektar), 85 adet yaban hayatı geliştirme sahası (1.165.448 hektar), 111 adet tabiat anıtı (8.356 hektar) ve 131 adet sulak alan (1.161.205 hektar) bulunmaktadır. Tabiat parkları ise bu koruma şemsiyesi altında son derece önemli bir yer tutmaktadır.
Tabiat Parklarının Tarihi ve Türkiye'nin İlk Tescilleri
Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarına göre Türkiye genelinde 275 adet tabiat parkı tescil edilmiştir. Listelerde yer alan tabiat parklarının toplam yüz ölçümü ise 108.036 hektardır. Ülkenin bu alandaki tescil serüveni 1980'lerin başına dayanmaktadır. 1 Aralık 1983 tarihinde tabiat parkı statüsüne kavuşan Muğla'daki Ölüdeniz Kıdrak Tabiat Parkı, Türkiye'nin ilk tabiat parkı unvanını gururla taşımaktadır. En güncel tescillerden biri olarak, 3 Şubat 2026 tarihinde en son tabiat parkı ilan edilen yer ise Yedimeşe Tabiat Parkı olmuştur.
En Geniş ve En Zengin Coğrafi Dağılımlar
Türkiye'nin coğrafi sınırları içerisinde tabiat parkları açısından en zengin şehir, sınırları dahilinde tam yirmi altı farklı tabiat parkı bulunduran İstanbul'dur. Öte yandan, tek başına en büyük alana sahip koruma bölgesi ise 21 Nisan 1995 tarihinde ilan edilen ve 19.624,27 hektar (196,2427 km2) yüz ölçümüyle öne çıkan Balıkesir'deki Ayvalık Adaları Tabiat Parkı'dır. Bu devasa koruma alanını, Aydın'da bulunan ve 8 Temmuz 1994'te ilan edilen 11.842,07 hektarlık Bafa Gölü Tabiat Parkı takip etmektedir.
Farklı İllerimizden Koruma Altındaki Tabiat Parkı Örnekleri
Türkiye'nin dört bir köşesine yayılan bu parklar, zengin coğrafi büyüklükleri ve tescil tarihleriyle çeşitlilik gösterir. Artvin ilinde yer alan Altıparmak Tabiat Parkı 2.110,92 hektarlık genişliğiyle öne çıkarken, Gümüşhane'deki Artabel Gölleri Tabiat Parkı 5.819,86 hektar alanı kaplamaktadır. Adana'daki Belemedik Tabiat Parkı 4.349 hektar, Kocaeli'deki Ballıkayalar Tabiat Parkı ise 1.602,97 hektarlık alanıyla korunmaktadır. Ayrıca Tokat'ta 23 Şubat 2007'de ilan edilen Ballıca Mağarası Tabiat Parkı (482,92 hektar), Amasya'daki Boraboy Tabiat Parkı (259,6 hektar) ve Bolu Gölcük Tabiat Parkı (150 hektar) gibi alanlar da ülkenin bu alandaki tescilli doğal güzellikleri arasında yer almaktadır.