Hatay ilinin Altınözü ilçesine bağlı olan Tokaçlı, Akdeniz Bölgesi'nde yer alan tarihi ve kültürel dokusuyla öne çıkan özel bir mahalledir. Hatay il merkezine 26 km, Altınözü ilçe merkezine ise sadece 2 km mesafede yer alan bu yerleşim birimi, deniz seviyesinden 355 metre yükseklikte kurulmuştur. Tarih boyunca birçok farklı isimle anılan Tokaçlı, bölgenin çok kültürlü geçmişini yansıtan önemli bir coğrafi noktadır.
Tarihçe ve İsim Kökeni
Tokaçlı Mahallesi'nin köklü tarihi, eski kayıtlarda ve askeri haritalarda farklı isimlerle belgelenmiştir. Mahallenin adı, 1526 ve 1806 yılı tahrir kayıtlarında Cundi ya da Cneydo olarak geçmektedir. Cumhuriyet döneminde, 1940 yılındaki Türkçe kayıtlarda yerleşime Yonta adı verilmiş; 1977 yılı öncesine ait Sovyet askeri haritalarında ise mahalle Mermeris ismiyle haritalandırılmıştır. İdari yapısı da zamanla değişen yerleşim birimi, Altınözü ilçesine bağlı bir mahalle iken 20 Temmuz 1946 tarihinde köy statüsü kazanmış, 2012 yılında yapılan yasa değişikliğinin ardından ise yeniden mahalle statüsüne geçmiştir.
Meryem Ana Rum Ortodoks Kilisesi
Mahallenin en önemli tarihi ve mimari simgesi, Meryem Ana Rum Ortodoks Kilisesi'dir. Yaklaşık 700 yıllık olduğu tahmin edilen bu tarihi ibadethane, 2020 yılında restore edilerek kültürel mirasa yeniden kazandırılmıştır. Ancak Tokaçlı, 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen 7.8 ve 7.5 şiddetindeki iki depremde çok büyük hasar almıştır. Bu felaket sonucunda, tarihi kilisenin sadece çan kulesi ayakta kalabilmiş, kilisenin geri kalan tüm kısımları maalesef tamamıyla yıkılmıştır.
Coğrafi Konum ve Nüfus Bilgileri
Akdeniz coğrafyasında yer alan Tokaçlı'nın nüfus yapısı yıllar içinde değişim göstermiştir. Mahallenin nüfusu 1997 yılında 722 kişi iken, 2000 yılı verilerine göre 740 kişiye yükselmiştir. 2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre ise yerleşimin güncel nüfusu 389 kişidir. İlçe merkezine oldukça yakın konumu ve köklü geçmişiyle Tokaçlı, Hatay'ın tarihi yerleşimleri arasında önemli bir yer tutmaktadır.