Amazonların Efsanevi Yurdu: Themiskira Antik Kenti
Themiskira (Yunanca: Θεμίσκυρα), Thermodon (günümüz adıyla Terme Çayı) kıyısında yer alan Themiskira Ovası üzerinde kurulmuş antik bir Yunan şehridir. Günümüzde Samsun ilinin doğusunda konumlanan Terme ilçesinin bulunduğu yerde kurulduğu sanılan bu antik yerleşim, modern tarihçilikte varlıkları tartışmalı olan efsanevi kadın savaşçılar Amazonlar'ın yurdu olarak kabul edilmektedir. Tarihçi Herodot da eserlerinde bu şehirden, Amazon adı verilen kadın savaşçıların yaşadığı bir köy olarak bahsetmektedir.
Mitolojik Kökenler ve Tarihsel Anlatılar
Antik kaynaklar, Themiskira'nın kuruluşu ve Amazonlar ile olan ilişkisi hakkında çeşitli bilgiler sunmaktadır. Aiskhylos'un ünlü "Zincire Vurulmuş Prometheus" oyununda, Amazonların asıl vatanının Maeotis Gölü (günümüz Azak Denizi) çevresi olduğu ve daha sonra Themiskira'ya taşındıkları belirtilir. Pseudo-Plutarkhos ise Amazonların bu bölgeye gelmeden önce Tanais (Don Nehri) çevresinde yaşadıklarını aktarmaktadır. Coğrafyacı Strabon da "Geographica" adlı eserinde burayı Amazonların vatanı olarak tanımlarken, antik yazar Diodorus Siculus kentin doğrudan Amazonlar krallığının kurucusu tarafından inşa edildiğini kaydetmiştir.
Büyük Kuşatma ve Tarihten Silinişi
Themiskira, Üçüncü Mithridates Savaşı sırasında tarihi bir kuşatmaya sahne olmuştur. Pontus Kralı VI. Mithridates'in Kizikos'tan çekilmesinin ardından şehir, Romalı komutan Lucullus tarafından kuşatılmıştır. MÖ 71 yılında gerçekleşen bu kuşatmada şehir sakinleri büyük bir cesaretle kendilerini savunmuş; Romalıların surların altını oymasına karşılık tünellere ayılar, vahşi hayvanlar ve hatta arı sürüleri göndererek direnmişlerdir. Ancak bu kahramanca savunmaya rağmen kentin bu olay sırasında yok olduğu düşünülmektedir. Nitekim Pomponius Mela sonraki dönemlerde burayı artık var olmayan bir yer olarak anmış, Strabon ise eserlerinde şehirden hiç söz etmemiştir.
Kayıp Kentin İzleri ve Coğrafi Konumu
Antik çağda ballarıyla ünlü olan Themiskira'nın piskoposluk makamı olduğu da düşünülmekteydi. Günümüzde kentin tam yeri konusunda kesin bir bulgu ve kalıntı mevcut değildir. Her ne kadar Terme ilçesinin antik Themiskira'nın yerini işaret ettiği düşünülse de, araştırmacı Hamilton kentin biraz daha içeride kurulmuş olması gerektiğini öne sürmüştür. Arkeolog Texier'in Galatya sınırında gösterdiği kalıntıların ise Themiskira'ya değil, Tavium'a ait olduğu düşünülmektedir. Günümüzde Barrington Atlası editörleri de kenti Terme ve çevresinde konumlandırmaktadır.