Tarihî Bursa Belediye Binası, Ahmet Vefik Paşa'nın Bursa valiliği döneminde 1880 yılında Bursa Belediyesi için inşa edilmiş tarihi bir yapıdır. Bursa'da 19. yüzyıldan kalma mimari eserler arasında en sağlam şekilde günümüze ulaşmış olan bu bina, günümüzde halen Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından başkanlık ofisi olarak hizmet vermektedir. Binanın zemin ve birinci katları ise halkın ziyaretine açık durumdadır.
Mimarisi ve Yapısal Özellikleri
Dikdörtgen planlı ve 28x22 metre boyutlarındaki bu Ampir üsluplu yapının mimarı bilinmemekle beraber, mimar kalfasının Kütahyalı Şehbender olduğu bilinmektedir. Yapı, Bursa'nın merkezinde yer alan Hanlar Bölgesi'nde konumlanmıştır. 14. yüzyılda inşa edilmiş Orhan Gazi Külliyesi'nin bir parçası olan imaret binasının geçirdiği yangın sonrası boş kalan arazisi üzerine inşa edilen binanın bodrum katı kesme taştan, üst katları ise ahşap karkas arası sıvasız tuğla dolgu ile yapılmıştır. Yapının iç mekan düzenlemesi ise geleneksel Osmanlı konaklarının mimarisini çağrıştırmaktadır.
Tarihçesi ve Atatürk'ün Son Balosu
İnşaatı 1800 yılında tamamlanan bina, 1889 yılında bir yangın tehlikesi atlatmış, ardından 1902 yılında Vali Mümtaz Reşit Paşa döneminde yapılan bazı eklemelerle genişletilmiştir. Bu restorasyon ve genişletme sürecinde büyütülen büyük salon, uzun yıllar boyunca nikah salonu olarak hizmet vermiş olup günümüzde belediye meclisi toplantı salonu olarak kullanılmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün "son balo"su olarak bilinen tarihi toplantı da 2 Şubat 1938 tarihinde bu meclis salonunda yapılmıştır.
Kat Planları ve Halka Açık Bölümleri
Binanın zemin ve birinci katları, 1995-1996 yılları arasında aslına uygun bir şekilde düzenlenerek restore edilmiş ve 1997 yılında "Bursalılar Evi" ismiyle halkın ziyaretine açılmıştır. Binanın ana giriş kapısı doğu cephesinde bulunmakta olup, batı cephesinde ise ayrı bir giriş kapısı daha mevcuttur. Doğu cephesindeki ana giriş kapısından birkaç basamakla, batı giriş kapısından ise iki taraflı çok basamaklı merdivenlerle birinci kata geçiş sağlanır. Birinci katın merkezinde geniş bir giriş holü ve holün iki yanında çalışma odaları yer almaktadır. Zemin katta da holün çevresinde küçük odalar bulunmakta ve buradaki görkemli merdivenlerle birinci kata çıkılmaktadır. Yapının ikinci katına ise kuzey ve güney yönlerindeki geniş merdivenlerle ulaşılır ve buranın yerleşim planı birinci katın benzeri bir tasarıma sahiptir.