Mersin'in merkez Mezitli ilçesinde, Akdeniz'in serin sularıyla kucaklaşan bir konumda yer alan Soli Antik Kenti (diğer adlarıyla Soloi, Solipolis veya Pompeiopolis), Kilikya bölgesinin en önemli liman kentlerinden biridir. Tarih sahnesine MÖ 700'lü yıllarda Rodoslu Dor kolonicileri tarafından kurularak adım atan kent, adını antik Yunanca'da "Güneş" anlamına gelen kelimeden almıştır. Ancak arkeolojik bulgular, bu bölgedeki insan yerleşiminin Neolitik döneme (MÖ 7000'ler) kadar uzandığını ve Geç Tunç Çağı'nda da aktif bir liman olarak kullanıldığını göstermektedir. Pers ve Helenistik dönemlerin ardından Selefkî İmparatorluğu'nun egemenliğine giren Soli, tarihi boyunca Akdeniz ticaretinin kalbinin attığı en işlek merkezlerden biri olmuştur.
Soli Antik Kenti'nin kaderi, Roma İmparatorluğu döneminde köklü bir değişim yaşamıştır. Selevki İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla Kilikya sahilleri korsanların egemenliğine girmiş ve bu durum Roma için büyük bir tehdit oluşturmuştur. Roma Senatosu tarafından olağanüstü yetkilerle donatılan ünlü Romalı general Gnaeus Pompeius Magnus (Pompey), bölgedeki korsan yapılanmasını tamamen temizlemiştir. General Pompey, teslim olan korsanları cezalandırmak yerine onları affetmiş ve Soli'yi bu korsanların yerleşim yeri ilan ederek kenti yeniden imar etmiştir. Bu büyük jest ve restorasyon çalışmalarının ardından kentin adı, generalin onuruna Pompeiopolis olarak değiştirilmiş, kent Roma betonuyla güçlendirilen limanı, tiyatrosu, surları ve hamamlarıyla altın çağını yaşamıştır.
Görülmeye Değer Eserler ve Muhteşem Sütunlu Cadde
Günümüzde Soli'den geriye kalan en büyüleyici yapı, şüphesiz ki antik limanla bağlantılı olan devasa Sütunlu Cadde'dir. Yaklaşık 450 metre uzunluğunda ve 14,5 metre genişliğinde olan bu tarihi caddenin kenarında, geçmişte 200 adet olduğu tahmin edilen devasa sütunlardan 42 tanesi ayakta kalmayı başarmıştır. Bu sütunların 33 adedi zarif Korint tarzı başlıklara sahiptir ve gün batımında seyre doyulmaz bir manzara sunar. Ayrıca kentin antik çağdaki can damarı olan ve birbirine simetrik iki dalgakıranıyla Roma mühendisliğinin en güzel örneklerinden birini sunan Soli Antik Limanı, bugün büyük ölçüde su altında kalmış olsa da liman mendireklerinin kalıntıları halen seçilebilmektedir.
Soli Antik Kenti'ne Nasıl Gidilir?
Mersin kent merkezine yaklaşık 11 kilometre mesafede, Mezitli ilçesinin Viranşehir mahallesinde bulunan antik kente ulaşım son derece kolaydır. Şehir merkezinden kalkan Mezitli veya Viranşehir minibüsleri ve belediye otobüsleri ile sit alanına kısa sürede ulaşabilirsiniz. Akdeniz kıyısında, modern apartmanların ve sahil yürüyüş yollarının hemen yanı başında adeta bir açık hava müzesi gibi yükselen Soli, tarihe ilgi duyan gezginlerin Mersin'deki ilk duraklarından biridir. Kültür ve Turizm Bakanlığı denetiminde olan antik kente giriş ücretsizdir ve haftanın her günü ziyaret edilebilir. Stoacı filozof Aratos ve şair Philemon gibi antik çağın önemli beyinlerinin de yetiştiği bu topraklar, ziyaretçilerini binlerce yıllık bir zaman yolculuğuna davet ediyor.