Söğütlüçeşme Camii'nin Tarihçesi
İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yer alan ve halk arasında Kuşdili Camii olarak da adlandırılan Söğütlüçeşme Camii'nin yapım süreci 1950'lerin sonuna dayanmaktadır. Türkiye Anıtlar Derneği tarafından 1959 yılında büyük şehir belediye başkanlığından satın alınan arsa üzerinde, çevre halkının da katkıları ve yardımlarıyla caminin inşasına başlanmıştır. Caminin inşa edildiği yokuş arazide bulunan eski mezarlıklar, yapım çalışmaları sırasında kaldırılmıştır. İki minareli bu caminin temeli 27 Temmuz 1963 tarihinde atılmış ve inşaatın başlamasıyla birlikte cami aynı yıl içinde ibadete açılmıştır. Yapının tamamen nihayete erdirilerek tamamlanması ise 1965 yılında gerçekleşmiştir.
Mimari Özellikleri ve Tasarım Detayları
Mimar Fevzi Hascan tarafından tasarlanan Söğütlüçeşme Camii, 2.388 m² büyüklüğündeki bir arsa üzerinde yer almakta olup, caminin fiilen oturduğu alan 1.500 m²'dir. Caminin alt kısmında bir pasaj bulunmaktadır. Mimari tarz olarak Selçuklu-Osmanlı esintileri taşıyan yapıda, kubbe dayanakları alışılmışın dışında kare şeklinde tasarlanmıştır. Toplamda 5 kubbesi ve 2 minaresi bulunan camide, yan mahfelerin üstü yay şeklindeki kemerlerle geçilmiş ve köşelere dört adet ufak kubbe yerleştirilmiştir. Son cemaat mahallinde iki sıra bulunan caminin dış cephesi ile minareleri küfeki taşı ile kaplanmıştır. Zamanla minaredeki küfeki taşlarının bozulması nedeniyle bu taşlar sökülmüş, gerekli kuvvetlendirme çalışmaları yapılarak minare tek şerefeye dönüştürülmüştür.
İç Mekan ve Müştemilat Birimleri
Caminin iç kısmında yan ve arka bölümlerde kadınlar mahfeli yer almaktadır. İç tezyinatı ve çini döşemeleri tamamlanan ibadethanede konforlu bir kalorifer sistemi mevcuttur. Caminin bahçe kısmında ise kubbeli bir şadırvan, cenaze namazı için gelen cemaatin kullanabileceği bir bekleme salonu, bir konferans salonu ile din görevlileri için özel mekanlar yer almaktadır. Şadırvan ve tuvaletler alt katta bulunmaktadır. Ayrıca din görevlileri ve dernek yönetimi için tahsis edilmiş iki ayrı müstakil bina mevcuttur.
Modern Dönem Yenilemeleri ve Çevre Değişimleri
2012-2013 yıllarında bölgede başlatılan çevre ve yenileme projesi kapsamında din görevlileri ile dernek yönetiminin kullandığı binalar yenilenmiştir. Bu proje çerçevesinde, cami avlusunda yer alan tarihi Söğütlüçeşme Parkı ile Kadıköy Söğütlüçeşme Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi kaldırılmış ve yerlerine tek katlı bir otopark inşa edilmiştir. Yapılan bu katlı otoparkın üst kotu, özellikle Cuma namazlarındaki yoğun cemaat katılımında ilave namaz kılma alanı olarak kullanılmaktadır. Ancak otopark projesinin inşaat çalışmaları sırasında alandaki ağaçların kesilmesi, çevre sakinleri ve çevreciler tarafından yoğun şekilde eleştirilmiştir.