Konya'da yer alan Sırçalı Medrese, Anadolu Selçuklu dönemine ait olup 1242 yılında inşa edilmiştir. Yapı, II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde Emir Bedrettin Muslih tarafından, İslam hukuku öğretimi amacıyla yaptırılmıştır. Adını iç mekânında yer alan zengin çini (sırça) süslemelerinden alan medrese, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde uzun yıllar eğitim amacıyla kullanılmış, 19. yüzyıldan itibaren ise terk edilmiştir. Restorasyon çalışmalarının ardından yapı, 20. yüzyılda müze olarak ziyarete açılmıştır.
Sırçalı Medrese'nin Mimari Özellikleri
Medrese, açık avlulu ve iki katlı bir mimari yapıya sahiptir. Doğu-batı doğrultusundaki ana plana sahip yapının ortasında dikdörtgen bir avlu, avlu etrafında iki katlı öğrenci odaları ve kuzeyinde ana eyvan bulunur. Avlunun üç basamak yukarısında yer alan ana eyvanın yanında kışlık derslik olarak kullanılan kubbeli odalar mevcuttur. Cephenin ortasında iki yanda nişleri bulunan gösterişli bir taçkapı yükselmektedir. Bu kapının üzerinde mermerden yapılmış ve Arapça sülüs hatla yazılmış bir kitabe bulunmaktadır. Yapıda taş, tuğla ve ahşap malzemeler birlikte kullanılmıştır.
Eşsiz Çini Süslemeleri ve Sanat Detayları
Sırçalı Medrese, özellikle mozaik çini, sırlı tuğla ve taş kabartma bezemeleri içeren zengin süslemeleriyle tanınmaktadır. Çini süslemeleri günümüzde başta batı eyvanı, kubbeli odalar ve mezar odası olmak üzere yapının çeşitli bölümlerinde görülebilmektedir. Özellikle ana eyvanın duvarlarında firuze, lacivert, siyah ve mor renkli çiniler dikkat çeker. Avlu duvarlarında ve eyvanlarda geometrik desenlerin yanı sıra Kûfi ve sülüs hatla yazılmış Kur'an ayetleri ile usta imzası (Muhammed b. Muhammed b. Osman el-Benna el-Tusi) yer almaktadır.
Mezar Odası ve Günümüzdeki Müze İşlevi
Yapının girişinin kuzeyinde, iki basamakla çıkılan mezar odasında üç sanduka yer alır. Bu sandukalardan birinin medresenin banisi olan Bedreddin Muslih'e ait olduğu tahmin edilmektedir. Günümüzde Konya Mezar Taşları Müzesi olarak hizmet veren tarihi yapıda; Selçuklu, Osmanlı, Bizans ve Roma dönemlerine ait mezar taşları sergilenmektedir.