Sinematek/Sinema Evi, İstanbul'un Anadolu yakasında 2021 yılı sonunda faaliyete geçen bir sinematek ve kültür merkezidir. Kadıköy Belediyesi tarafından Osmanağa mahallesinde yeniden inşa edilen tarihi bir köşk yapısında hizmet vermektedir. Kültür merkezi bünyesinde 160 kişilik sinema salonu, film arşivi, kitaplık, sergi ve film izleme alanları barındırmaktadır.
Sinematek/Sinema Evi'nin Tarihçesi
Merkezin kuruluşu, Türkiye'de ve Fransa'da sinematek çalışmaları içinde görev almış Jak Şalom öncülüğünde ve Kadıköy Belediyesi'nin çabaları ile gerçekleştirilmiştir. 1965 yılında kurulan Türk Sinematek Derneği'nin 50. yılı dolayısıyla 2016'da "Sinematek Yaşıyor! 50. yılda, 50 film, 50 sunum" adlı bir etkinlik düzenlenmiştir. Kadıköy Belediyesi, Boğaziçi Üniversitesi Mithat Alam Film Merkezi ve Pera Müzesi iş birliğiyle gerçekleştirilen bu etkinliğin ardından gösterimlerin devam edebilmesi amacıyla Kadıköy'de bir kültür merkezi tahsisi gündeme gelmiştir.
Bina İnşası ve Film Gösterimleri
Osmanağa Mahallesi, Yoğurtçu Parkı yakınındaki arazide bulunan ve yıkılmış olan tarihi bir köşkün yerine aslına uygun olarak inşa edilen yeni bina, sinematek binası olarak belirlenmiştir. İnşaat 2018-2019 yıllarında tamamlanmış ancak pandemi koşulları nedeniyle açılış ertelenmiştir. Bu süreçte ilk toplu gösterimler 2019 yılında Kadıköy Sineması'nda yapılmıştır. Sinematek/Sinema Evi'nin kendi binasındaki gösterimleri ise 13 Kasım 2021 tarihinde 1920'li yılların Alman Dışavurumculuğu'nu ele alan programla başlamıştır. Ayrıca 54. SİYAD Ödül Töreni'nde Sinematek/Sinemaevi ekibine Emek Ödülü verilmesi kararlaştırılmıştır.
Mimari Özellikleri ve Aldığı Ödüller
Sinematek/Sinema Evi binası, 19. yüzyıl sonlarında Celalettin ve Şadiye Erk tarafından yaptırılan ancak 1980'lerde yıktırılan tarihi köşkün yerinde, aslına uygun olarak yeniden inşa edilmiştir. Ayrıca köşkün limonluğunun olduğu bölüme binanın modern kısmı ilave edilmiştir. Bu mimari proje, Marmara Belediyeler Birliği'nin düzenlediği Altın Karınca Ödülleri'nde "Mimari ve Kentsel Tasarım" kategorisinde ödül almıştır. Aynı zamanda Tarihi Kentler Birliği (TKB) tarafından düzenlenen Tarihi ve Kültürel Mirası Koruma Proje ve Uygulamalarını Özendirme Yarışması'nda da ödüle layık görülmüştür.