Muğla'nın Marmaris ilçesi sınırları içinde yer alan Sedir Adası, Kerme Körfezi'nde (Gökova Körfezi) bulunan görülmeye değer güzellikteki antik kalıntılarla dolu üçlü bir ada grubunun en büyüğüdür. Tarih boyunca eski ismiyle Sideyri ve Grekçe Kleopatra adlarıyla da anılan adanın antik çağdaki ismi Cedrae (Kedrai) olup, bu dönemden kalma tarihi kentin kalıntılarını bünyesinde barındırmaktadır. Yoğun bitki örtüsü maki, zeytin ve çam ağaçlarından oluşan ada, resmi hazine kayıtlarında Şehroğlu Adası veya Şehroğlan Adası olarak geçmektedir. Halikarnas Balıkçısı'nın "Gülen" adını verdiği bu özel coğrafyaya, Kleopatra Adası, Şiir Adası, Aşk Adası ve Balayı Adası adını yakıştıranlar da bulunmaktadır.
Sedir Adası'nın Tarihi Geçmişi ve Kedrai Kent Kalıntıları
Sedir Adası'ndaki tarihi kentte ilk yerleşim izleri, Miletoslu Hekataios'un MÖ 4. yüzyıldaki aktarımlarına dayanmaktadır. Tarihsel gelişimi MÖ 6. yüzyıldan itibaren gözlemlenebilen Kedrai, antik Karya'nın en önemli kentlerinden biri olarak kabul edilmekteydi. Bazı kaynaklara göre Karya kral aileleri yaz aylarını bu adada geçirirlerdi. Sonraki yüzyıllarda Rodos Peria'sının (karşı yakasının) önemli kasabalarından biri olarak görülen Kedrai, MÖ 454 - MÖ 428 yıllarında Karya birliğine katılmış, ardından Attika-Delos Deniz Birliği'ne girmiştir. Ada bu birliğe önceleri yılda 3 bin, daha sonra ise 2 bin drahmi aidat öderken, bu aidat MÖ 439'da 2 bin drahmiye düşmüştür. Atina-Sparta savaşı döneminde, MÖ 405-406 yıllarında Spartalı kumandan Lysandros Kedrai'yi kuşatmış ve Atinalıların yanında yer alan bu stratejik kenti ele geçirmiştir.
Eşi Benzeri Olmayan Koruma Altındaki Kalker Kumları
Adanın kuzey kıyısında yer alan kumlar, özel biçimde oluşan kalker damlacıkları olup jeolojik oluşumlar sonucu ortaya çıkmıştır. Ege ve Akdeniz havzasında Sedir Adası dışında sadece Girit Adası'nda görülen bu özel kumlar günümüzde tamamen koruma altındadır. Bölgede bu nadide kumların Kleopatra için özel olarak Mısır'dan getirildiğine dair kesin olmayan efsanevi bir inanış da mevcuttur.
Görülmeye Değer Antik Kalıntılar ve Ulaşım Alternatifleri
Sedir Adası, günümüze kadar ulaşan görkemli tarihi miraslarıyla turistlerin en önemli uğrak yerlerindendir. Ziyaretçileri karşılayan kalıntılar arasında düzgün kesme taştan yapılmış çok sayıda kule ile sur duvarları, Apollon Tapınağı ve onun yerine sonradan inşa edilen tarihi kilise yer alır. Ayrıca hâlâ ayakta duran son derece iyi korunmuş antik Roma tiyatrosu, agora ve Sedir Adası'nın antik liman kalıntıları görülmeye değer diğer önemli yapılardır. Adaya ulaşım, Muğla-Marmaris yolu üzerindeki Akyaka beldesinden veya daha ilerideki sapaklardan varılan Marmaris'e bağlı Çamlı köyünden kalkan teknelerle kolaylıkla sağlanmaktadır.