Denizli'nin önemli bir ilçesi olan Sarayköy'ün kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 14. yüzyılın sonlarına doğru Türkmen aşiret Reisi Sarıbey tarafından kurulduğu tahmin edilmektedir. Sarıbey'in kendi adı ile kurduğu yerleşim yerinin ismi, zaman içerisinde çeşitli değişikliklere uğrayarak günümüzde Sarayköy halini almıştır. Tarihsel süreçte 1763 yılına kadar köy statüsünde olan yerleşim, bu tarihte Aydın iline bağlı bir bucak olmuştur. 1867 yılında Denizli livasının kazaya çevrilmesi üzerine Denizli'ye bağlı bir nahiye olarak statüsünü korumuş, 26 Şubat 1882 tarihinde ise Denizli'nin sancak olmasıyla birlikte Denizli Sancağı'na bağlı bir kaza (ilçe) konumuna yükselmiştir.
Millî Mücadele Kahramanlığı ve Efe Heykeli
Sarayköy, Türk Millî Mücadele tarihinde son derece onurlu ve kahramanca bir yere sahiptir. 15 Mayıs 1919'da Yunanların İzmir'i işgal edip Aydın, Nazilli ve Sarayköy yönüne doğru ilerlemesi üzerine, Sarayköy Heyet-i Milliyesi vakit kaybetmeden harekete geçmiştir. Müftü Ahmet Şükrü Yavuzyılmaz önderliğinde, Sarayköy ve civarında eli silah tutabilen tüm vatanseverler bir araya toplanmıştır. Bu azimli girişimle kurulan gönüllü kuvvetler, Menderes köprüsünü ve çevresini savunarak düşman kuvvetlerinin ilerlemesini durdurmuş ve Denizli'ye girmelerini engellemiştir. Bu tarihi kahramanlığın ve vatanseverliğin bir nişanesi olarak ilçeye dikilen Efe Heykeli, günümüzde Sarayköy'ün sembolü haline gelmiştir. Bu anlamlı direnişin anısına, her yıl 24 Mayıs günü ilçede coşkuyla 'Sarayköy'ün Millî Mücadeleye Katılım Günü' olarak şenliklerle kutlanmaktadır.
Coğrafi Konumu ve İklim Özellikleri
Denizli il merkezine yaklaşık 20 kilometre mesafede bulunan Sarayköy, coğrafi olarak oldukça elverişli bir konumdadır. Kuzeyinde Buldan, doğusunda Denizli merkez, güneyinde Babadağ, batısında ise Aydın'ın Buharkent ve Kuyucak ilçeleri ile çevrelenmiştir. Aydın Dağları ile Menteşe Dağları arasından süzülen Büyük Menderes akarsuyunun hayat verdiği verimli ova üzerinde kurulan ilçenin bazı köyleri ise çevre dağların eteklerinde konumlanmıştır. Yaklaşık 379 kilometrekare yüzölçümüne sahip ilçenin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 162 metredir. Bölgede Akdeniz iklimi özellikleri hakim olup, yaz ayları sıcak ve kurak, kış ayları ise dondurucu soğuklar olmaksızın yağışlı geçmektedir. İlçenin sınırlarında yer alan çıplak yapıdaki Sazak Dağı ve çevresinin ağaçlandırılması için Denizli Orman Bölge Müdürlüğü tarafından yoğun ağaçlandırma çalışmaları ve fidan dikimleri yürütülmektedir.
Ekonomik Hayat, Verimli Tarım ve Jeotermal Zenginlikler
Gelişmiş Tekstil Sanayii ve Tarımsal Üretim
Sarayköy ve çevresinde tekstil ve dokumacılık sektörü en önemli geçim kaynaklarından biridir. Geçmişten beri Babadağ ve köylerinde sürdürülen dokumacılık faaliyeti, son yıllarda Sarayköy'ün çevre köylerine de yayılmıştır. Genellikle fason olarak dokunan ham bezler; işlenip desen baskıları yapıldıktan sonra çarşaf ve nevresim olarak piyasaya sunulmakta, Köprübaşı köyünde yer alan tekstil fabrikaları vasıtasıyla yurt dışına ihraç edilmektedir. Ayrıca İzmir yolu üzerinde yer alan Menderes Tekstil Fabrikası, 8 bine yakın çalışanıyla başta Sarayköy halkı olmak üzere çevre illere ve ilçelere çok büyük bir istihdam kapısı sağlamaktadır. Tarımsal açıdan son derece bereketli olan Sarayköy Ovası'nda sulu tarım yapılmakta olup, ekili arazilerin %68'ini (105.000 dekar) kapsayan pamuk üretimi ilk sırada gelmektedir. Pamuğun yanı sıra şeftali, erik, kayısı gibi meyveler ile zeytin yetiştiriciliği ve bağcılık da yaygın olarak yapılmakta, bu ürünler yurt dışına ihraç edilmektedir. Hasköy köyünde 1 adet tavuk çiftliği bulunurken, Tekke hamamları civarında ise seracılık faaliyetleri gelişmiştir.
Zengin Yer Altı Kaynakları ve Kaplıcalar
İlçe, yer altı kaynakları ve şifalı sular bakımından da oldukça zengindir. Yeşilyurt köyü yakınlarında alçıtaşı ocakları, Sazak Dağı ile Kabaağaç alanında ise kalorisi yüksek linyit damarları bulunmaktadır. Büyük Menderes akarsuyu çevresinde konumlanan Kızıldere, Tekke ve Yenice ılıcaları ile ilçe sınırlarındaki İn Hamamı ılıcaları şifalı sularıyla bölgenin termal zenginliklerini oluşturmaktadır. Karataş köyü sınırları içerisinde yer alan Kızıldere Jeotermal Santrali'nden salınan sıcak su kullanılarak merkezi ısıtma sistemiyle Sarayköy merkezindeki yaklaşık 5.000 konut ısıtılmaktadır. Ayrıca bu santralin atık suyundan sıvı karbondioksit ve kurubuz üreten gelişmiş bir tesis bulunmakta, burada üretilen ürünler meşrubat ve gıda dondurma sektörleri ile sanayide kullanılmaktadır.