Sakarya Büyükşehir Belediyesi ve Tarihsel Kökenleri
Sakarya il sınırları içinde kamu hizmetlerini yürüten ve idari işleri organize eden Sakarya Büyükşehir Belediyesi, 1868 yılında kurulan Adapazarı Belediyesi ile tarihi bir temel kazanmıştır. Bölgenin geçmişi incelendiğinde; 1573'te Ada adında bir köy olan yerleşim yeri, 1646 yılında nahiye, 1658'de Akyazı kazasına bağlı bir köy, 1692'de Kadılık ve 1742 yılında yeniden nahiye statüsüne getirilmiştir. Kocaeli iline bağlı bir ilçe merkezi iken, 1954 yılında yeni kurulan Sakarya ilinin merkez ilçesi haline gelmiştir. Kent, tarih sahnesindeki en büyük acılardan birini 1999 Marmara Depremi'nde yaşamış; depremde 3.891 kişi hayatını kaybetmiş, 26.551 ev yıkılmış ve 100.000 kişi evsiz kalmıştır.
Büyükşehir Statüsüne Geçiş ve İdari Yapılanma
Depremin ardından kentin yaralarını sarmasına yardımcı olunması amacıyla, 6 Mart 2000 tarihli ve 593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile Adapazarı Büyükşehir Belediyesi kurulmuştur. Yeni kurulan büyükşehir yapısı ile alt kademe belediyesi arasındaki isim karışıklığını gidermek adına, 22 Mart 2008 tarih ve 5747 sayılı kanun uyarınca belediyenin adı Sakarya Büyükşehir Belediyesi olarak değiştirilmiştir. Aynı kanunla merkezde Adapazarı, Arifiye, Erenler ve Serdivan ilçeleri kurulurken; Kurtköy ve Kırkpınar belediyeleri Sapanca'ya, Yeşilyurt Hendek'e, Küçücek ise Akyazı belediyesine bağlanmıştır. 2014 mahalli idareler genel seçimi sonrasında ise büyükşehir sınırları tüm Sakarya il mülki sınırlarını kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
Kurumsal Yapı ve Bağlı İştirakler
Sakarya Büyükşehir Belediyesi, şehre geniş kapsamlı hizmet ulaştırmak amacıyla çeşitli iştirakler ve bir adet kamu kuruluşu olan SASKİ (Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi) bünyesinde faaliyet göstermektedir. Belediyenin ekonomik ve operasyonel gücünü oluşturan beş adet anonim şirketi bulunmaktadır; bunlar sırasıyla BELPAŞ A.Ş., SASAY A.Ş., Sera A.Ş. ve Fidan A.Ş. olarak listelenmiştir. Kurum, İller Bankası'nın 2018 yılı verilerine göre 805 milyon TL'yi bulan borcuyla o dönem Türkiye'deki en borçlu üçüncü belediye olarak kaydedilmiştir.
Yönetim Geçmişi ve Günümüz Liderliği
Kuruluşundan bu yana belediye yönetiminde pek çok yönetici görev almıştır. Osmanlı döneminde 1898-1901 yılları arasında Osman Bey ilk şehremini (belediye başkanı) olarak görev yapmıştır. Cumhuriyet döneminde 1934-1945 yılları arasında Ahmet Faik Abasıyanık başkanlık yapmıştır. Büyükşehir belediyesi statüsünden sonra ise 2004-2009 yılları arasında Aziz Duran, 2009-2019 yılları arasında Zeki Toçoğlu ve 2019-2024 yılları arasında Ekrem Yüce başkanlık makamında yer almıştır. Günümüzde ise Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevini 4 Nisan 2024 tarihinden itibaren AK Parti'den seçilen Yusuf Alemdar yürütmektedir. Kurumun genel sekreterliğini ise Mustafa Ak üstlenmektedir.