Ramazanoğulları Beyliği, XIV. yüzyılda Misis ve Adana yöresinde kurulmuş bir Anadolu beyliğidir. Moğol istilaları sonucu kitleler halinde Yakındoğu'ya göç eden Türkmen boylarının kurduğu beyliklerdendir. Horasan ve Azerbaycan’dan gelen ve Memlûk Sultanı I. Baybars'ın Antakya’dan Gazze’ye kadar yayılan bir alana yerleştirdiği Türkmenler, Şam Türkleri olarak anılmaktaydı. Şam Türkleri, İlhanlı Devleti'nde Ebû Said Bahadır Han’ın 1335'te ölümü üzerine başlayan taht mücadeleleri sırasında Memlûklar tarafından Anadolu'ya düzenlenen seferlere katıldılar. Bu seferlerin en önemlilerinden birisi olan ve 11 Mayıs 1338 tarihinde sekiz gün süren çok zorlu bir kuşatmanın ardından ele geçirilen Ayas Kalesi'nin fethinde özellikle Üç Ok Türkmenleri gayret göstermiş ve bu tarihten sonra Çukurova’da yerleşmeye başlamışlardır.
Beyliğin Kuruluşu ve Memlûk Dönemi Siyasi İlişkileri
Dulkadiroğlu Karaca Bey'in itaatsizlikleri üzerine 1352 yılında onun yerine Türkmen emirlerinden biri olan Ramazan Bey çağrıldı ve Karaca Bey'in emirlik ve iktaı ona verildi. Böylece Ramazanoğulları Beyliği resmen kurulmuş oldu. Ramazan Bey'in oğlu İbrahim Bey, babasının ölümü üzerine 8 Haziran 1354 tarihinde Kahire'ye giderek Türkmen Emirliği ve iktaını devraldı. Memlûklar, Küçük Ermenistan Krallığı'nın başkenti Sis'i 13 Nisan 1375'te Türkmenlerin de katıldığı bir seferle fethetmiştir. Ermenilere karşı savaşlarda sağladığı yararlılıklar nedeniyle İbrahim Bey'e Sarımuddin ünvanı verilmiştir. Memlûkların bölgede kurduğu Ayas, Sis ve Tarsus naiplikleri Türkmen beyleri tarafından idare edilerek bölge tamamen Türkleşmiştir. Ancak daha sonra Memlûklere karşı isyan eden, Karamanoğulları ile ittifak kuran ve Memlûk ordularına karşı savaşan II. İbrahim Bey, Kahire'de hapsedilerek 15 Aralık 1427'de idam edilmiştir.
Beyliğin Parlak Dönemi: Ahmet Bey Devri
1383'te beyliğin başına geçen İbrahim Bey'in kardeşi Ahmet Bey dönemi, beyliğin en parlak dönemlerinden biri olmuştur. Ahmet Bey, Memlûk emirleri arasındaki rekabetten yararlanarak bağımsız hareket etmiş, 1410 yılında Halep'te görüştüğü Sultan Ferec ile kızını evlendirmiştir. Ahmet Bey'in kızı, Mısır sarayında büyük bir itibar görerek kendisine Hunda Kübra (Baş Hatun) ünvanı verilmiştir. Ahmet Bey, daha önce Karamanoğulları idaresine geçmiş olan Tarsus şehrini 1415'te 7 ay süren bir kuşatma sonunda fethederek Memlûk Sultanı adına hutbe okutmuştur. 1417 yılındaki vefatının ardından beylik bir dönem taht kavgalarına ve siyasi gücün zayıflamasına sahne olmuştur.
Osmanlı Hâkimiyeti ve Beyliğin Sona Ermesi
1514 yılında beyliğin toprakları Osmanlı Devleti hâkimiyetine girmiştir. Yaklaşık yüz yıl boyunca yurtluk-ocaklık statüsünde Ramazanoğlu sülalesinden beyler tarafından yönetilmeye devam eden beylik, 1608 yılında son bey Piri Mansur Bey'in kendi isteği ile beylikten çekilmesiyle resmen son bulmuştur.