Likya'nın Kadim Şehri: Podalia
Antik Likya coğrafyasının dağlık ve gizemli bölgelerinde kurulan Podalia (Grekçe: Ποδαλία), tarihi süreç boyunca Podalaea, Podalaia, Podallia ve Podaleia gibi farklı isim varyasyonlarıyla da anılmış önemli bir antik yerleşimdir. Şehir, ünlü Romalı doğa tarihçisi Yaşlı Plinius'un Naturalis Historia (Doğa Tarihi) adlı başyapıtında, Bizanslı coğrafyacı Hierokles'in Synecdemus adını taşıyan idari coğrafya listesinde ve Hristiyanlık dünyasının piskoposluk organizasyonunu gösteren Notitiae Episcopatuum gibi tarihi belgelerde adı zikredilen antik merkezlerden biridir.
Arkeolojik Kanıtlar ve Coğrafi Konum Tartışmaları
Podalia'nın tam coğrafi konumu, geçmişte arkeologlar ve tarihçiler arasında büyük bir merak ve tartışma konusu olmuştur. Araştırmacı Charles Fellows'un kenti günümüz Eskihisar yakınlarındaki antik Kiklop tipi surlar ve kaya mezarları kalıntılarıyla eşleştirme çabası sonraki kanıtlarca doğrulanmamıştır. Aynı şekilde, kenti Avlan Gölü'nün kuzeybatı yamacındaki tepede yer alan askeri kale kalıntılarıyla (kesme taş dairesel duvarlar, gözetleme kulesi ve küçük kaya mezarları) eşleştiren hipotez de yetersiz bulunmuştur. Günümüzde elde edilen en kesin arkeolojik veriler, antik kentin Antalya ilinin Elmalı ilçesinin 13 kilometre güneydoğusunda konumlanan Söğle yaylası ve köyünde yer aldığını kanıtlamaktadır. Söğle köyünün kenarındaki tepede Erken Tunç Çağı'ndan Bizans dönemine kadar uzanan geniş bir zaman dilimine ait yoğun çanak çömlek parçaları bulunmuş; köy içinde ise kentsel yerleşime ait sunaklar, adak taşları, oyma mimari bloklar ile Roma ve Bizans devirlerine tarihlenen çok sayıda yazıt belgelenmiştir.
Tarihsel Gelişim, Sosyal İlişkiler ve Sikke Basımı
Yazılı epigrafik kayıtlara göre Podalia, milattan sonra 2. yüzyılda bölgenin en prestijli şehirleri ve şahsiyetleriyle yakın ilişkiler kurmuştur. Şehir, Likya Birliği'nin en zengin ve en nüfuzlu vatandaşlarından biri olan Rhodiapolis'li ünlü hayırsever Opramoas'tan imar ve sosyal yardımlar almış, ayrıca Kyaneai'li hayırsever Jason'ı yaptığı katkılardan ötürü onurlandırmıştır. Kentin ekonomik açıdan kendi kendine yetebilen bir güce sahip olduğunun en belirgin delili ise Roma İmparatoru III. Gordianus döneminde (MS 238-244) basılmış olan az sayıdaki Podalia sikkeleridir. Bu sikkeler, şehrin 3. yüzyılın ortalarında aktif bir para basma imtiyazına ve ekonomik canlılığa sahip olduğuna işaret etmektedir.
Hristiyanlık Dönemi ve Piskoposluk Merkezi Kimliği
Geç antik çağda ve Bizans döneminde Podalia, Hristiyanlık dini için önemli bir idari merkez olan suffragan (bağlı) piskoposluk statüsüne kavuşmuştur. Bölgenin metropoliti konumundaki Mira (Myra) başpiskoposluğuna bağlı olan Podalia'nın din adamları, Hristiyanlık tarihini şekillendiren en kritik ekümenik konsillerde söz sahibi olmuşlardır. Bu kapsamda Piskopos Kallinikos MS 381'deki Birinci Konstantinopolis Konsili'ne katılmış; Piskopos Aquilinus ise MS 458 yılında İmparator I. Leo'ya gönderilen meşhur kilise mektubuna imza koymuştur. İlerleyen yüzyıllarda Piskopos Ioannes (I) MS 536 sinodunda ve Piskopos Ioannes (II) MS 879'da I. Fotios'un yönettiği Konstantinopolis Konsili'nde kenti temsil etmişlerdir. Antik yerleşim bugün fiziki olarak terk edilmiş olsa da Katolik Kilisesi tarafından manevi ve tarihi önemi nedeniyle hâlâ sembolik bir piskoposluk merkezi olarak kabul edilmekte ve listelenmektedir.