Pilavoğlu Hanı'nın Tarihçesi
Ankara'nın Altındağ ilçesinde, Atpazarı mevkiinde yer alan ve geçmiş dönemlerde Ali Paşa Hanı adıyla da bilinen Pilavoğlu Hanı, Çengel Han'ın doğusunda konumlanmıştır. Açıldığı ilk dönemlerde Ankara ticaret hayatının önemli noktalarından biri olan yapı, zaman içerisinde çeşitli işlevlerle kullanılmıştır. Osmanlı Devleti'nin son, Cumhuriyet'in ise ilk yıllarında çevredeki diğer birçok handa olduğu gibi cezaevi görevi görmüş ve bu süreçte kadın ile çocuk mahkûmların bir kısmına ev sahipliği yapmıştır.
Cezaevi işlevinin son bulmasının ardından uzun bir süre evsiz veya kimsesiz insanların konakladığı bir mekân haline gelen han, 20. yüzyılın sonlarına doğru yeniden ticari amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır. Bu süreçte zemin katlarında deri dükkanları ile depolar yer almış, üst kattaki odaları ise pansiyon tarzı konaklamalar için kiraya verilmiştir. Günümüzde ise içerisinde kafelerin, el işi sanatların yapıldığı atölyelerin, hediyelik eşya dükkanlarının ve ofislerin yer aldığı çok amaçlı bir merkez olarak kullanılmaktadır.
Mimari Yapısı ve Özellikleri
16. ve 17. yüzyıllar arasında yaptırıldığı tahmin edilen Pilavoğlu Hanı; ahşap hatıllı, kiremit çatılı ve klasik Osmanlı mimarisinin izlerini taşıyan iki katlı bir yapıdır. Hanın ortasında üstü açık bir avlu bulunmakta ve avluya bakan iç kısımlarda revaklar yer almaktadır. Üst kattaki revaklar, alt taraftan ahşap direklerle desteklenmiştir. Tarih boyunca farklı dönemlerde irili ufaklı tadilatlar geçiren yapı, bu yenileme çalışmaları sırasında özgün mimari özelliklerinin büyük bir kısmını kaybetmiştir.
Günümüzde hanın ikinci katında, doğu tarafında bulunan revak kapatılmış durumdadır. Giriş ve çıkışlar normal şartlarda hanın doğusu ile batısına açılan iki farklı kapıdan sağlanmaktayken, batı tarafındaki kapı günümüzde duvar örülerek iptal edilmiş durumdadır.