Pekmezci'ye Genel Bakış
Pekmezci, Adana ilinin Kozan ilçesine bağlı tarihi bir mahalledir. Akdeniz Bölgesi'nde yer alan bu yerleşim yeri, Adana il merkezine 100 km, bağlı olduğu Kozan ilçe merkezine ise 11 km uzaklıkta bulunmaktadır. Coğrafi konumuyla bölgedeki ulaşım ağlarına yakın bir konumda yer alan mahalle, günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.
Tarihçe ve Kuruluş Süreci
Mahallenin geçmişi 1907 yılına kadar uzanmaktadır. İlk kurulduğu dönemde, Kozan'da ikamet eden Ermenilerin bağcılık ve çiftçilik faaliyetlerini yürüttüğü bir yerleşim yeri olarak kurulan mahalle, o yıllarda "Pekmezciyan" ismini taşımaktaydı. 1915 yılında Ermenilerin bölgeden gönderilmesinin ardından yerleşimin nüfus yapısı tamamen değişmiştir.
Göçler ve Demografik Yapı
1915 sonrasında, Balkan Savaşı sırasında Selanik ve Serez bölgelerinden göç ederek Çukurova'da mülteci olarak bulunan muhacirler bu bölgeye iskan edilmiştir. Bu muhacirlerin Serez'in Köseli, Şabanlı ve Çalıkmahalle köylerinden gelen topluluklar olduğu bilinmektedir. 1950'li yıllara kadar Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya gibi Rumeli topraklarından göç almaya devam eden mahallenin demografik yapısı, bu göçmenlerin yanı sıra yerli yörükler olan "Aydınlılar" tarafından oluşturulmuştur.
Nüfus Gelişimi ve Modern Dönem
1970'li yıllardan itibaren eğitim ve iş imkanları doğrultusunda mahalleden başta Kozan ve Adana olmak üzere büyük kentlere göç hareketi başlamış ve bunun sonucunda nüfus zamanla azalmıştır. Yıllara göre mahalle nüfusu incelendiğinde; 1997 yılında 760 olan nüfus, 2000 ve 2007 yıllarında 900 seviyelerine ulaşmış, 2023 yılı adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verilerine göre ise 443 kişiye kadar düşmüştür.