Kayseri'nin Tarihi ve Doğal Değeri: Özvatan
Kayseri ilinin kuzeydoğusunda, şehir merkezine yaklaşık 75 kilometre mesafede yer alan Özvatan, engebeli coğrafi yapısı ve etrafını çevreleyen dağları ile İç Anadolu Bölgesi'nin karakteristik özelliklerini yansıtan tarihi bir ilçedir. Deniz seviyesinden ortalama 1.056 metre yükseklikte konumlanan ilçenin doğusunda Sarıoğlan, batısında Felahiye, güneyinde Bünyan ve Kocasinan ilçeleri yer alırken, kuzey sınırını ise Yozgat ili oluşturmaktadır. 270 km²'lik bir yüzölçümüne sahip olan yörede, yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve kar yağışlı geçen karasal iklim hakimdir.
Hititler'den Roma'ya Uzanan Köklü Geçmiş
İlçenin geçmişi oldukça köklü dönemlere uzanmaktadır. Bölgedeki en eski kalıntılar, Kızılırmak kenarında yer alan ve Hitit dönemine ait olduğu tahmin edilen Harsanız Kalesi ve Zırha Kalesi'dir. Hititler döneminde bölgede madencilik ve ticaret faaliyetlerinin yürütüldüğü bilinmektedir. MÖ 430 yılları civarında Roma topraklarına katılan Zırha Kalesi ve çevresi, yörede Roma Uygarlığı'nın da izlerini barındırmaktadır. Ayrıca, Kayseri Kültür Araştırmacıları tarafından 1967 yılında gerçekleştirilen araştırmalarda, MS 300 ve 600 yılları arasına tarihlenen mezar taşlarında Türk isimlerine rastlanmıştır.
Kaleköy'den Özvatan'a İsim Hikayesi
Yöre, 1800'lerin başında Bozok Sancağı'na bağlı olarak Kaleköy adıyla haritalardaki yerini almıştır. 1890-1900 yılları civarında ise Çukur adını alarak Muncusun (bugünkü adıyla Güneşli) bucağına merkez köy konumuna gelmiştir. Cumhuriyet'in ilan edilmesinin ardından, Selanik'ten gelen mübadillerin bir kısmının bu bölgeye yerleştirilmesiyle nüfus yapısı şekillenmiştir. 1956 yılında Çukur bucağında belediye teşkilatı kurulmuş, 1990 yılında ise Felahiye ilçesine bağlı olan Çukur bucağı ilçe statüsüne kavuşturulmuştur. Bu dönemde ilçenin adı, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın kendisinin ve partisi Anavatan'ın isimlerinin birleşimiyle Özvatan olarak değiştirilmiştir.
Kızılırmak ve Akdağ'ın Şekillendirdiği Coğrafya
Özvatan, su kaynakları bakımından oldukça zengin bir coğrafyaya sahiptir. Kireçli ve killi toprak yapısından süzülen bu su kaynakları yörede sulama suyu olarak değerlendirilmektedir. İlçenin mülki sınırlarının bir bölümünü Türkiye'nin en önemli akarsularından Kızılırmak çizerken, ilçenin içerisinden ise Öz Deresi akmaktadır. Bölgenin en yüksek noktası, Orta Torosların kıvrımlarından biri olan ve 2.233 metre yüksekliğe ulaşan Akdağ'dır. Bozkır bitki örtüsünün hakim olduğu ilçede geniş otlaklar yer makinette, orman ve fundalıklar ise daha düşük bir alanı kaplamaktadır.