Karadeniz Bölgesi'nde, Gümüşhane il merkezine 69 km, Kelkit ilçe merkezine ise 7 km mesafede yer alan Özen Köyü, deniz seviyesinden 1500 metre yükseklikte konumlanmış tarihi bir yerleşim yeridir. Günümüzde sakin bir köy yaşantısına sahip olan Özen, toplamda 17,2 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir. Tarih boyunca farklı kültür ve toplulukların izlerini barındıran köy, geçmiş dönemlerdeki adıyla İskah (veya Eskah, İsgah) olarak bilinmektedir.
Tarihsel Gelişim ve Osmanlı Tahrir Kayıtları
Özen köyünün tarihi kayıtları Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar uzanmaktadır. Yerleşim, 1516 yılı Osmanlı tahririnde İskah adıyla ve 10 Müslüman erkek nüfusun (nefer) yaşadığı bir köy olarak geçmektedir. 1530 yılı tahririnde ise köyün nüfusu artmış; 25 Müslüman ve 10 Hristiyan erkek nefer köyde yaşamaya başlamıştır. Ancak bölge, ilerleyen yıllarda yaşanan Celâlî isyanlarından olumsuz yönde etkilenmiş, nüfusu oldukça azalmış ve 1591 yılı tahririnde yerleşim "virane" (boş) bir köy olarak kaydedilmiştir.
Şah Hatun Zaviyesi ve Ticaret Yolu Üzerindeki Önemi
16. yüzyıla ait kayıtlara göre köyde, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın kız kardeşi Şah Hatun tarafından kendi adına inşa ettirilen bir zaviye bulunmaktadır. Yerleşimin Trabzon-Diyarbakır Yolu üzerinde yer alması, ona stratejik bir önem kazandırmıştır. 1642 yılı avarız defterinde "Eskah" adıyla geçen köyde 9'u Müslüman (4'ü normal, 1'i muaf, 4'ü erbab-ı timar) ve 5'i Hristiyan olmak üzere toplam 14 avarız hanesi bulunmaktaydı. Köylüler, Pekün köyü (günümüz Ünlüpınar beldesi) ile olan kritik ulaşım güzergahının bakım ve tamirini üstlenmek, ayrıca buradan geçen yolculara hizmet etmek şartıyla vergiden muaf tutulmuşlardır.
Yakın Tarih ve Maden Kaynakları
1835 yılı nüfus sayımında (sadece erkek nüfusun sayıldığı dönemde) İsgah adıyla bahsedilen köyde, 21 Müslüman hanede 67 erkek nüfus ile 10 Ermeni erkek nüfus yer almıştır. 1876 yılı kayıtlarında da İsgah adıyla anılan köyün 34 hanesinde toplam 142 kişinin yaşadığı belgelenmiştir. Bu tarihteki kayıtlarda Şah Hatun Zaviyesi'nin halen varlığını sürdürdüğü ve köyde artık işletilmeyen bir simli kurşun madeninin bulunduğu belirtilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte Kelkit kazasının bir köyü olarak İskah adıyla varlığını sürdüren yerleşim, 1950'lerin sonuna doğru adının değiştirilmesiyle birlikte, 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki ismi olan Özen adıyla kayıtlara geçmiştir.