Orkistos Antik Kenti'ne Genel Bakış
Orkistos veya Orcistus (Grekçe: Ὀrkistós), başlangıçta antik Frigya'nın kuzeydoğusunda yer alan, daha sonra ise Galatia Secunda eyaletine bağlı bir piskoposluk merkezi olan antik bir kenttir. Günümüzde Eskişehir iline bağlı Çifteler ilçesi sınırlarında yer alan ve eski adı Alikel Yaylası olan Ortaköy kasabasının güneyinde (Eskişehir-Afyonkarahisar sınırı civarında) konumlanmıştır. Konumu gereği Frigya veya Galatya topraklarına dahil edilebilen kentin adı, Frigya'nın doğu sınırındaki ovalarda yaşayan Oreos kabilesinden gelmektedir.
Kent Statüsü ve Tarihsel Gelişimi
Başlangıçta Galatya'nın bağımsız bir şehri olan Orkistos, MS 3. yüzyılın sonlarında Frigya'daki Nakoleia (günümüzde Seyitgazi) şehrine bağlanmıştır. Ancak Orkistos sakinleri, MS 325 yılında İmparator Büyük Konstantin'e başvurarak bağımsızlıklarının iadesini talep etmişlerdir. İmparator Konstantin, MS 331 yılında bu talebi kabul ederek şehre bağımsızlığını geri vermiştir. İmparator, bu süreçte şehir halkından 'en kutsal dinin destekçileri' olarak bahsetmiştir; bu tabir, muhtemelen erken dönem Hristiyanlığa atıfta bulunan bir ifade olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca küçük bir yerleşim olan Malcetenos da Orcistus topraklarının bir parçasıdır. Şehir, eyaletin kurulduğu MS 386-395 civarında Galatia Secunda (veya Salutaris) sınırları içinde yer almaktaydı.
Piskoposluk Tarihi ve Konsiller
5. yüzyıla gelindiğinde Orcistus, Galatia Secunda eyaletine bağlı bir episkoposluk makamı (piskoposluk merkezi) haline gelmiştir. Bu durum, Orcistus piskoposlarının katıldığı konsillerle belgelenmiştir. Kent piskoposlarından Domnus 431 yılındaki Efes Konsili'ne, Longinus 451 yılındaki Kadıköy (Khalkedon) Konsili'ne ve Segermas ise 692 yılındaki İstanbul (Trullo) Konsili'ne katılmıştır. Orcistus makamı, 13. yüzyıla kadar Galatia Secunda'nın metropoliti olan Pessinus'un (Ballıhisar) bir alt birimi (suffragan) olarak Notitiae Episcopatuum listelerinde anılmaya devam etmiştir.
Günümüzdeki Durumu ve Ünvan Piskoposları
Günümüzde Orkistos Antik Kenti, Katolik Kilisesi'nin 'Ünvan piskoposluğu' (fahri makam) listesinde yer almaktadır. Antik kent adına atanan Katolik titüler piskoposlar sırasıyla şu şekildedir: Jean-Marie Mérel (1901-1921), Ange-Marie-Joseph Gouin (1922-1945), Armand Coupel (1945-1949), Charles Hubert Le Blond (1956-1958) ve Paul Piché (1959-1967). Bölge, barındırdığı tarihi ve dini miras ile antik Frigya ve Roma dönemine ışık tutan önemli kültür noktalarından biridir.