İstanbul'un En Büyük Su Rezervuarı: Ömerli Barajı
İstanbul'un Çekmeköy ilçesi sınırlarında, Riva Çayı üzerinde yer alan Ömerli Barajı, kentin en hayati su kaynaklarından biridir. İçme suyu temini amacıyla 1968 ile 1972 yılları arasında inşa edilen bu devasa yapı, 1972 yılında işletmeye açılmıştır. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından işletilmekte olan baraj, toprak gövde dolgu tipinde tasarlanmıştır. Gövde hacmi 2.198.000 m³ olan Ömerli Barajı'nın akarsu yatağından yüksekliği ise tam 52 metredir.
Devasa Kapasite ve Su Sağlama Gücü
Ömerli Barajı, 220 milyon metreküplük su kapasitesi ile İstanbul'un en büyük barajı unvanını elinde bulundurmaktadır. Barajın oluşturduğu Ömerli Baraj Gölü, normal su kotunda 386,50 hm³ göl hacmine ve 23,10 km²'lik geniş bir göl alanına sahiptir. Yılda ortalama 180 hm³ içme ve kullanma suyu sağlayan bu önemli kaynak, İstanbul'un Anadolu Yakası'nın neredeyse tamamının su ihtiyacını karşılamaktadır. Ayrıca barajdan elde edilen suyu, günlük 500 bin metreküp kapasiteyle Avrupa Yakası'na taşıyacak özel bir iletim sistemi de aktif olarak çalışmaktadır.
Yakın Çevresi ve Konumu
Doğal güzellikleri ve su havzasıyla öne çıkan barajın yakınlarında Esenceli Köyü yer almaktadır. Baraj gölü çevresindeki bu bölge, İstanbul'un önemli doğal alanlarından biri olarak bilinmektedir. Barajın koordinatları 41°03′39″K ve 29°21′30″D şeklinde belirlenmiş olup, geniş bir su toplama havzasına sahiptir.
Havza Kirliliği ve Koruma Tehditleri
İstanbul'un can damarı olan Ömerli Barajı havzasına yönelik kirlilik ve yapılaşma tehditleri, dönem dönem kamuoyunun ve uzmanların gündemine gelmektedir. Uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmelerde, olası bir kazada İstanbul'un içme suyuna kimyasal maddelerin karışabileceği riskinin altı çizilmektedir. Bunun yanı sıra, havzada planlanan 367 dönümlük inşaat projeleri gibi yapılaşma girişimleri de barajın geleceği ve su temizliği açısından ciddi birer tehdit unsuru oluşturmaktadır.