Dağların Arasında Gizlenen Bir Antik Kent: Nisa
Nisa Antik Kenti (Grekçe: Νίσα veya Νίσσα; Nyssa, Nysa veya Neisa olarak da bilinir), antik Likya bölgesinde, Ksanthos (Eşen Çayı) Nehri'nin kaynakları yakınlarında kurulmuş tarihi bir yerleşimdir. Kentin coğrafi konumu günümüzde Antalya'nın Kaş ilçesine bağlı Sütleğen köyü yakınlarındaki Akörü Yaylası (veya Küçükahuriyayla) olarak tanımlanmaktadır. Kaş ilçe merkezinin yaklaşık 25 kilometre kuzeyinde yer alan bu antik yerleşim, bölgenin dağlık coğrafyasında geçmişin izlerini taşımaktadır.
Nisa'nın Arkeolojik Kalıntıları ve Görülmeye Değer Yapıları
Günümüzde Nisa'daki arkeolojik kalıntılar oldukça bol miktarda bulunmakla birlikte bakımsız bir durumdadır. Kent sınırları içerisinde iyi inşa edilmiş antik şehir surlarının bir bölümü, bir tiyatro, bir stadyum ve sütunlu bir revak (stoa) barındıran döşemeli bir agora yer almaktadır. Ayrıca üzerinde çeşitli tarihi yazıtlar taşıyan bazı kaideler de alanda görülebilmektedir. Kentin batı kesiminde konumlanan nekropol alanı ise lahitler ve özel olarak inşa edilmiş mezar yapıları ile ziyaretçilere Likya mezar mimarisinden örnekler sunmaktadır.
Gizemli Geçmişi ve Tarihsel Önemi
Nisa Antik Kenti'nin tarihine dair yazılı belgelerde çok sınırlı bilgi bulunmaktadır. Kentin adı Batlamyus'un eserlerinde, Hierokles'in milattan sonra yaklaşık 535 yılına tarihlenen Sinekdimos adlı eserinde ('Misae' şeklinde yanlış yazılmış olarak) ve piskoposluk listelerinde (Notitiae Episcopatuum) geçmektedir. Ayrıca Patara Yol Anıtı'nda da kentin adı anılmakta, buranın Ksanthos ve Kandyba'dan Elmalı'ya ulaşan yolların kesişim noktasında yer aldığı belirtilmektedir. Şehirde şimdiye kadar sistemli bir kazı çalışması gerçekleştirilmemiş olup, görülebilen yapıların neredeyse tamamı Roma dönemine aittir; en erken yapılar ise Helenistik dönem surlarıdır.
Piskoposluk Dönemi ve Yönetici Aileler
Antik kentte zamanında Myra (Demre) metropolitliğine bağlı bir piskoposluk merkezi kurulmuştur. Tarihi belgelerde adı korunan ve kentin bilinen tek piskoposu, 787 yılında düzenlenen İkinci İznik Konsili'ne katılım sağlayan Georgius'tur. Bunun yanı sıra, kentin önde gelen ailelerinden olan Dionysii ailesinin, milattan sonra 2. ve 3. yüzyıllarda çok sayıda Likya Kralı çıkardığı bilinmektedir. Günümüzde Likya'daki Nisa, Katolik Kilisesi tarafından aktif bir piskoposluk yerine bir titüler makam (itibari piskoposluk) olarak listelenmektedir.